HZ. MEHDİ(ə.s.) HZ.İBRAHİMİN (ə.s.) NƏSLİNDƏNDİR

Müsəlmanların Tövrat və İncilə Münasibətləriylə Əlaqədar Vacib izahlar

2011-01-08T06:09:00.000-08:00

Allah Quranda Müsəlmanların Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmmədə (s.ə.s.) və ondan əvvəl göndərilmiş bütün peyğəmbərlərə və bu peyğəmbərlərə verilənlərə iman etdiklərini bildirir. Bəqərə surəsinin 4-cü ayəsində Rəbbimiz Müsəlmanlar üçün;

“O kəslərki, sənə göndərilənə (Qurana) və səndən əvvəl göndərilənlərə (Tövrat, İncil, Zəbur və s.) iman gətirir və axirətə də şəksiz inanırlar”

buyurur.

Quranda bildirildiyi kimi İncil, Tövrat, Zəbur və Hz. İbrahimin səhifələri keçmişdə yaşamış peyğəmbərlərə endirilmiş kitablardır. Bu kitabların bir qismi yox olmuş, bir qismi də dəyişdirilmişdir. Lakin buna baxmayaraq içlərində, haqq dinə aid bir çox doğru izah da vardır. Müsəlmanlar, bu kitabları Qurana və sünnəyə görə qiymətləndirib, ayələrə və hədislərə uyğun olan izahların doğru olduğuna hüsnü zənn edirlər. Bu səbəbdən, Qurana, sünnəyə uyğun Tövrat və İncil izahları Müsəlmanların istifadə edə biləcəkləri izahlardır. Ancaq bunların təməli Quran ayələrinə və hədislərə uyğun olmalıdır.

Allah bu kitabların, göndərdikləri dövrdə insanlar üçün yol göstərici olduqlarını bildirmişdir. Ayələrdə belə buyurulur:

Sənə özündən əvvəlkiləri (səmavi kitabları) təsdiq edən Kitabı (Quranı) haqq olaraq O nazil etdi. Tövratı da, İncili də O endirdi. Daha öncə insanları hidayət etmək üçün. Furqanı da O nazil etdi. Allahın ayələrini inkar edənlər şiddətli əzaba düçar olacaqlar. Allah yenilməz qüvvət, intiqam sahibidir! ( Əl-İmran Surəsi, 3-4)

Bir başqa ayədə Tövrat üçün belə bildirilir:

Şübhəsiz ki, Tövratı da Biz nazil etdik. Onda haqq yol və nur vardır. (Allaha) təslim olan peyğəmbərlər yəhudilər arasında onunla, din alimləri və fəqihlər isə kitabdan qorunub saxlanılanlarla (Tövratdan ələ gəlib çatan ayələrlə) hökm edərdilər. Onlar (peyğəmbərlər, din alimləri və fəqihlər) ona (Tövratın ilahi bir kitab olmasını) şahiddirlər. (Ey yəhudi alimləri və rəisləri!) İnsanlardan qorxmayın, Məndən qorxun. Mənim ayələrimi ucuz qiymətə satmayın. Allahın nazil etdiyi (kitab və şəriət) ilə hökm etməyənlər, əlbəttə, kafirdirlər! (Maidə Surəsi: 44)

Oxumaqda olduğunuz bu kitabda da, Tövrat və İncildə yer alan axır zaman əlamətləri araşdırılarkən bəhs olunan pozulmuş, dəyişdirilmiş qisimlər ələ alınmamış, yalnız Qurana və Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) hədislərinə uyğun izahlar istifadə edilmişdir.

Yaşadığımız Axır Zaman və Mehdi (ə.s.) Müjdəsi

2011-01-08T06:05:00.000-08:00

Axır zaman, dünyanın son dövrlərini ifadə edən bir sözdür. İslam əqidəsinə görə, qiyamətdən əvvəlki bu son dövrdə insanlıq əvvəl böyük bir pozulma ilə qarşı qarşıya qalacaq. Haqsızlığın, zülmün, aclığın və yoxsulluğun, əxlaqi çöküntünün, müharibələrin və qarşıdurmaların, qarışıqlıq və anarxiyanın artdığı bu qaranlıq dövr, insanların din əxlaqına yönəlmələriylə sona çatacaq. Yoxsulluğun yerini bolluq, haqsızlığın və zülmün yerini ədalət və anlayış, anarxiya və qarışıqlığın yerini sülh və etibar alacaq; dünya tarixdə heç olmadığı qədər gözəllik və bərəkət içində olacaq. Allah, dünyada aydınlıq və bərəkət üçün, Hz. İsanın yenidən dünyaya gəlişini və “Mehdi” sifətini daşıyan müqəddəs bir şəxsi vəsilə edəcək. Bütün bunlar, bizə Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) tərəfindən müjdələnən, Quranda da işarə edilən çox qiymətli müjdələrdir.

Axır zamanın əlamətlərinin nələr olduğunu, bu dövrdə gələcək olan Hz. Mehdinin xüsusiyyətlərini, Hz. Mehdi gəldikdən sonra dünyada nələr olacağını və Hz. İsanın dünyaya gəlişini daha əvvəl nəşr etdiyimiz kitablarımızda ətraflı olaraq ələ almışdıq. ( Ətraflı məlumat üçün baxın Hz. Mehdinin Çıxış Əlamətləri və Xüsusiyyətləri, Mehdi və Qızıləsr, Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in Dilindən Hz. Mehdi, Qiyamət Əlamətləri, Qızıləsr, Axır Zaman və Dabbətul Ərz, Hz. İsanın Əlamətləri, Axır Zamanı Bədiüzaman ilə Anlamaq, Harun Yəhya) Bu kitabımızda isə, Tövrat, İncil və Qurani Kərimdə bəhs olunan Hz. Mehdinin çıxış dövrü olan axır zaman əlamətlərinə yer verəcəyik. Həmçinin Yəhudilərin “Olam Ha-Ba” (Gözlənilən Dünya), İsəvilərin “Milenyum” (Min İl) olaraq ifadə etdikləri, Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmməd (s.ə.s.)in isə “Qızıl əsr” olaraq adlandırdığı, din əxlaqının hakimiyyət dövrünün xüsusiyyətlərini araşdıracağıq.

Yəhudi qaynaqlarında təsvir edilən, istər axır zamanda Hz. Mehdinin çıxacağı dövrün əlamətləri, istərsə də Hz. Mehdinin hakimiyyətindəki Qızıl əsr dövrü, İslami qaynaqlarda yer alan izahlarla çox bənzərdir. Hər iki dində də, insanların din əxlaqından uzaqlaşacaqları; bu səbəblə bir çox çətinlik ilə qarşılaşacaqları; çətin bir dövrün arxasından, gözəl və işıqlı bir dövrün başlayacağı ifadə edilir. Eyni şəkildə, İncildə izah edilən axır zaman əlamətləri və din əxlaqının hakim olacağı dövrlə əlaqədar şərhlərdən əhəmiyyətli bir qismi, İslami qaynaqlarla uyğunlaşır.

Bu kitabda Quran ayələri, Peyğəmbərin (s.ə.s.) hədisləri və İslam alimlərinin şərhlərinə əlavə olaraq, Tövrat və İncildən hissələrə yer verərək; Hz. Mehdinin çıxışından əvvəlki dövrün əlamətlərinin, müasir dövrün şərtlərini nə qədər əks etdirdiyinə birlikdə şahid olacağıq.

Həmçinin kitabda, Tövratda bəhs olunan və hakimiyyət vəd edilən İsrailoğulları qövmünün, əslində Mehdi camaatı olduğu; Mehdi camaatını təyin edəcək ünsürün hansı nəsildən olunması deyil, səmimi iman olduğu vurğulanır. Mehdi (ə.s.) və camaatı, Allah üçün etdikləri fəaliyyətlərdəki müvəffəqiyyətləri ilə tanınacaq. Allah dinini hakim etmək üçün qədərdə kimi vəsilə etsə, bu sifətə vəqf olacaq olanlar da onlar olacaq.

Əsil din əxlaqının bütün dünyaya hakim olması və bu sayədə insanların hər cür maddi mənəvi çətinlikdən xilas olmaları, bütün iman edənlərin arzusudur. Mehdinin (ə.s.) çıxışından əvvəl əlamətlərdə göründüyü kimi, yaşanılan bir çox hadisə, əsirlərdir gözlənilən bu mübarək dövrün başladığını göstərir. Bütün möminlər kimi bizim də duamız, Allahın bizlərə din əxlaqının dünyaya yayılması üçün aparılacaq fikri mübarizədə iştirak etmə imkanı verməsi və bizləri də bu müqəddəs dövrə şahid etməsidir.

Mehdinin (ə.s.) Çıxışı Bütün Müqəddəs Kitablarda Müjdələnir

2011-01-08T06:00:00.000-08:00

Dünyanın sonundan əvvəlki dövr yəni “axır zaman”, Allahın bütün müqəddəs kitablarında bildirdiyi bir neçə əlamətləri ehtiva edir. Fitnə və qarışıqlığın ən çox yayıldığı, din əxlaqından uzaqlaşıldığı və qarışıq həyatın çox qabarıq şəkildə yaşandığı bu xüsusi dövrdə, Rəbbimiz “hidayət verici” sifətiylə Hz. Mehdini göndərəcək. Allahın bu əhəmiyyətli vəzifə üçün göndərdiyi Hz. Mehdi, imanındakı səmimiyyət, güclü Allah sevgisi və qorxusu ilə bütün dünyanın hidayətinə vəsilə olacaq. Allahın istəməsiylə Hz. Mehdi, qədərində yazılı olan bu üstün vəzifədə mütləq müvəffəqiyyətli olacaq və din əxlaqını bütün dünyada hakim edəcək.

Bu səbəblə Hz. Mehdinin zühuru, dünya tarixinin ən böyük hadisəsidir və bu böyük hadisəyə bütün müqəddəs kitablarda işarə edilir. Hz. Mehdinin gəlişi, yalnız Peyğəmbər (s.ə.s.) zamanından bəri deyil; minlərlə ildən bəri bilinən və gözlənilən bir müjdədir. Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) hədislərində, Hz. Mehdinin zühurunun, bütün Allahın vəhyi olan kitablarda xəbər verildiyi bildirilir:

Naim buyurdu ki: Mən Hz. Mehdini (ə.s.) Peyğəmbərlərin suhufunda (səhifələrdə; Adəm, Şit, İdris və İbrahim peyğəmbərlərə endirilən səhifə şəklindəki kitablarda) belə tapıram: “ Hz. Mehdinin (ə.s.) əməlində nə zülm, nə də eyib yoxdur.” (Kitabul Burhan Fi Əlamət- əl Mehdiyy-il Axır Zaman, s. 21)

Peyğəmbərlərə dair olan kitablarda, “Hz. Mehdinin (ə.s.) işi zülm və pislik deyil” şəklində işarə edilmişdir. (əl- Kavlul Müxtəsər Fi Əlamət-əl Mehdiyy-il Muntazar, s. 49)

İbni Münavi deyir ki: “ Danyal (ə.s.)in kitabında belə yazılıdır.” Hz. Mehdi (ə.s.) çıxacaq və Allahu Təala daha əvvəl fəsada düçar olanları və iman əhlini onunla qurtaracaq. Sünnələr onunla canlandırılacaq. (Bu hədis Kitab-ul Burhan Fi Əlamət- əl Mehdiyy-il Axır Zaman adlı kitabın Süleymaniyyə Kitab-xanasında olan əl yazılı bir nüsxəsində mövcuddur.)

Bu hədislərdən aydın olur ki; Mehdi mövzusu, bütün haqq dinlərin kitablarında yer almışdır. Tövrat və İncildə də, Hz. Mehdinin gələcəyi, xüsusiyyətlərinin nə olacağı, fəaliyyətləri və vəsiləsiylə reallaşacaq din əxlaqının hakimiyyət dövrü, minlərlə il əvvəldən bildirilmişdir. Hər nə qədər hazırkı dövrdə təhrif olunmuş halları olsa da, Tövrat və İncilin pozulmadan qaldığına hüsn zənn etdiyimiz hissələrinin, Quran ayələri və Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) hədisləri ilə uyğun gəldiyini görürük.

Allahın vəhyi kitablarda, minlərlə il əvvəldən Hz. Mehdinin çıxışı ilə əlaqədar təriflərin olması, bu hadisənin çox əhəmiyyətli olduğunun bir başqa dəlilidir. Axır Zamanda, qiyamətə yaxın bu dövrdə, Allahın son xəbərləyicisi və müjdə verici olaraq göndərdiyi elçisi Hz. Mehdinin xüsusiyyətlərini və fəaliyyətlərini bilmək son dərəcə əhəmiyyətlidir. Həmçinin bu həyati mövzudan hər kəsi xəbərdar etmək və bu mübarək şəxsin mənəvi yardımçısı olmaq, bütün iman edənlərin üzərinə düşən əhəmiyyətli bir məsuliyyətdir.

Hz. İbrahimin Hənif Dininə tabe olmaq

2011-01-08T05:55:00.000-08:00

Müsəlmanlar və Kitab Əhli –Yəhudilər və Xristianlar- fərqli şəriətlərə malikdir. Ancaq istər Yəhudi və Xristianlardan, istərsə də Müsəlmanlardan səmimi olaraq iman edənlər, eyni təməl dəyərlərə görə yaşayarlar: Allaha qəti imanla iman etmək; Allaha heç bir şeyi şərik qoşmamaq; Allahın razılığı, rəhməti və cənnəti üçün yaşamaq. Bütün cəmiyyətlər Allahın özlərinə əmr etdiklərini əskiksiz olaraq yerinə yetirməklə və Allah rızası üçün Rəbbimizə könüldən təslim olub xeyir işlərində yarışmaqla məsuldurlar. Allahın varlığına və birliyinə inanan, axirətə qəti iman edən və saleh əməllər işləyən hər üç İlahi dinin mənsubları da, əslində Rəbbimizin Hz. İbrahimə endirmiş olduğu haqq dinə tabedirlər.

Hz. İbrahim, Allahın özünü dost seçdiyi mübarək və seçmə peyğəmbərlərdən biridir. Göndərildiyi cəmiyyəti, Allaha şirkdən uzaqlaşdıraraq, Bir və Tək olan Rəbbimizə iman etməyə dəvət etmiş; səmimiyyət və gözəl əxlaqı ilə bütün iman edənlərə nümunə olmuş, saleh bir quldur. Quranda Allah iman edənlərə, Hz. İbrahim kimi könüldən təslim olub yalnız Özünə iman etmələrini bildirmişdir:

Yaxşı əməl sahibi olun ozünü Allaha təslim edən, İbrahimin hənif millətinə (dininə) tabe olan şəxsdən din etibarilə daha gözəl kim ola bilər? Həqiqətən, Allah İbrahimi (Özünə) dost tutmuşdur! (Nisa Surəsi, 125)

Quranda Hz. İbrahimin dininin “hənif” din olduğu bildirilir. Hənif sözü, “Allahın əmrinə təslim olub, Allahın dinindən heç bir mövzuda dönməyən, ixlaslı adam” mənasındadır. Bir ayədə Rəbbimiz, Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmmədə (s.ə.s.), Hz. İbrahimin hənif dininə tabe olmasını belə bildirmişdir:

Sonra (Ya Rəsulum!) sənə: "Batildən haqqa dönərək müşriklərdən olmayan İbrahimin dininə tabe ol!" - deyə vəhy etdik. (Nəhl Surəsi, 123)ik

Hz. İbrahimdən sonra oğulları, nəvələri və onun nəslindən olan digər saleh möminlər, Allahın Hz. Ibrahimə vəhy etdiyi haqq dinə tabe olaraq yaşamışlar. Bu həqiqət Quran ayələrində bu şəkildə bildirilir:

(Ya Rəsulum!) Özünü səfehliyə qoyanlardan başqa kim İbrahimin dinindən üz çevirər? Həqiqətən, Biz onu dünyada (peyğəmbərlik və Kəbəni təmir etmə üçün) seçdik. Şübhə yoxdur ki, o, axirətdə də əməlisaleh olanlardandır. Rəbbi İbrahimə : "(Əmrimə) təslim ol!" - dedikdə, o: "Aləmlərin Rəbbinə təslim oldum (müsəlman oldum)!" - deyə cavab vermişdi. İbrahim və (sonra da) Yəqub bunu (müsəlman olmağı) öz oğlanlarına vəsiyyət edib (hər biri dedi) : "Ey oğlanlarım, həqiqətən, Allah sizin üçün (belə bir) din (islam dini) seçdi, siz də ancaq müsəlman olaraq ölməlisiniz!" (Ey yəhudilər!) Yoxsa Yəqubun ölümü yetişdikdə siz onun yanında idiniz?! O: "Məndən sonra nəyə ibadət edəcəksiniz?" - deyə oğlanlarından soruşduğu zaman, onlar: "Sənin Allahına və ataların - İbrahimin, İsmailin və İshaqın Allahı olan tək Allaha təslim olacağıq (Ona ibadət edəcəyik)!"- dedilər. (Bəqərə Surəsi, 130-133)

Yuxarıdakı ayələrdən də aydın olduğu kimi “Müsəlman” sözünün mənası “Allaha təslim olan insan” deməkdir. Hz. İbrahimin “hənif” dini, Allaha təslim olan Yəhudilər, Xristianlar və Müsəlmanlar arasında ortaq bir sözdür. Hz. İbrahimə iman, ona duyulan sevgi və hörmət, Yəhudilər və Xristianlar üçün olduğu kimi, Müsəlmanlar üçün də son dərəcə əhəmiyyətlidir. Ancaq unutmamaq lazımdır ki, Allaha olan coşqulu imanı, dərin sevgisi, Rəbbimizin bütün əmrlərinə könüldən boyun əyişi, itaəti və üstün əxlaqı ilə bütün inananlara nümunə olmuş olan Hz. İbrahimə ən yaxın olanlar, heç şübhəsiz, ona və təbliğ etdiyi əxlaqa tabe olanlardır. Rəbbimiz Quranda belə buyurur:

Şübhəsiz ki, insanların İbrahimə ən yaxın olanı onun ardınca gedənlər, bu Peyğəmbər (Muhəmməd) və ona iman gətirənlərdir. Allah möminlərin dostudur! (Al-İmran Surəsi, 68)

Bu səbəbdən Allaha könüldən iman edən Yəhudi və Xristianların, Hz. İbrahim və ona tabe olan saleh möminlər kimi, yalnız Allaha yönəlmələri; Hz. İbrahimin göstərdiyi gözəl əxlaqı, səmimiyyəti və dərinliyi nümunə götürmələri lazımdır. Şübhəsiz inananların peyğəmbərə olan sevgilərini, itaətlərini və yaxınlıqlarını göstərmələrinin ən gözəl yollarından biri, onlar kimi saleh olmaq üçün səy göstərməkdir. Müsəlmanlar isə, Rəbbimizin Quranda əmr etdiyi kimi, bütün peyğəmbərlərə endirilənlərə aralarında heç bir ayrı seçkilik etmədən iman edirlər.

(Ey möminlər, yəhudi və xaçpərəstlərin sizi öz dinlərinə dəvət etmələrinə cavab olaraq) belə deyin: "Biz Allaha, bizə nazil olana (Qurana), İbrahimə, İsmailə, İshaqa, Yəquba və onun övladına (əl-əsbat) göndərilənlərə, Musaya və İsaya verilənlərə, Rəbbi tərəfindən (bütün) peyğəmbərlərə verilən şeylərə (möcüzələrə) inanmışıq. Onlardan heç birini digərindən ayırmırıq. Biz ancaq Allaha boyun əyən müsəlmanlarıq!" (Bəqərə Surəsi, 136)

Həmçinin bunu da xatırlatmaq lazımdır ki, tarix boyu bütün peyğəmbərlər Allah qatında haqq din olan tək bir din əxlaqını insanlara təbliğ etmişlər. Hz. İbrahim, Hz. Yaqub, Hz. Yusif, Hz. Musa, Hz. İsa, Hz. Nuh, Hz. Şüeyb və digər peyğəmbərlərin hamısı, insanları bir və tək olan Allaha şəriksiz olaraq iman etməyə, yalnız Onun razılığı üçün yaşamağa və Onun əmrlərini yerinə yetirməyə dəvət etmişlər. Bir ayədə belə deyilir:

(Ya Peyğəmbər!) Allah: "Dini doğru-dürüst tutun (qoruyub saxlayın), onda ayrılığa düşməyin!" - deyə Nuha tövsiyə etdiyini, sənə vəhy buyurduğunu, İbrahimə, Musaya, və İsaya tövsiyə etdiyini dində sizin üçün də qanuni etdi. Sənin dəvət etdiyin (tövhid dini) müşriklərə ağır gəldi. Allah istədiyi kimsəni özünə (peyğəmbər) seçər və tövbə edib Ona tərəf qayıdan kimsəni də doğru yola yönəldər! (Şura Surəsi, 13)

Göründüyü kimi, Yəhudilərə və Xristianlara –bəzi hökm fərqləri olmaqla birlikdə- endirilən din eynidir. Hər üç dinin mənsubları da, əslində Hz. İbrahimin nəvələridir. Yəhudi və Xristianlar da eyni ilə Müsəlmanlar kimi, heç şirk qoşmadan Hz. İbrahimin hənif (Tövhid: tək bir Allaha inanıb yalnız Ona qulluq etmək) olan dininə tabe olmaqla məsuldurlar. Bir Quran ayəsində Rəbbimiz, bütün iman edənlərə Hz. İbrahimin dininə tabe olmaqla məsul olduqlarını belə bildirir:

(Yəhudilər və xaçpərəstlər müsəlmanlara: ) "Doğru yolu tapmaq üçün yəhudi, yaxud da xaçpərəst olun!" - deyirlər. (Ya Rəsulum!) Sən de: "Biz batildən haqqa tapınan (haqq yolda olan) İbrahim dinindəyik, çünki o, Allaha şərik qoşanlardan deyildi. (Bəqərə Surəsi, 135)

Yəhudi və Xristianların müqəddəs kitablarında yer alan bir çox ifadə, əmr və əxlaqi məsuliyyətlərin Qurani Kərim ilə son dərəcə eyni olması da əhəmiyyətli bir işarədir.

Axır Zamanda Dünyaya Din Əxlaqı Hakim Olacaq

2011-01-08T05:42:00.000-08:00

Allah Quranda haqq din olan İslam əxlaqını bütün dünyaya hakim edəcəyini, inanan qullarına güc və iqtidar verəcəyini vəd etmişdir. Allahın icazəsiylə gerçəkləşəcək olan bu vəd, Quranda belə bildirilir:

Allah aranızdan iman gətirib yaxşı işlər görənlərə - yalnız Mənə ibadət edərlər, heç nəyi Mənə şərik qoşmazlar deyə - onları özlərindən əvvəlkilər kimi yer üzünün varisləri edəcəyini (İsrail övladını yer üzündə kafirlərin yerinə gətirdiyi kimi onları da müşriklərin yerinə gətirəcəyini), onlar (möminlər) üçün onların Allahın Özü bəyəndiyi dinini (islamı) möhkəmləndirəcəyini (hər tərəfə yayacağını) və onların qorxusunu sonra əmin-amanlıqla (arxayınçılıqla) əzəv edəcəyini vəd buyurmuşdur. Bundan sonra küfr edənlər, şübhəsiz ki, (Allahın itaətindən çıxmış) əsl fasiqlərdir! (Nur Surəsi, 55)

Onlar Allahın nurunu (islam dinini) öz ağızları (öz iftiraları və şər sözləri) ilə söndürmək istəyirlər. Allah isə - kafirlərin xoşuna gəlməsə də, öz nurunu (dinini) tamamlayacaqdır. Müşriklərin xoşuna gəlməsə də, onu (islamı) bütün dinlərdən üstün etmək üçün Öz Peyğəmbərini hidayət (Quran) və haqq dinlə göndərən Odur! (Saf Surəsi, 8-9)

Onlar Allahın nurunu (dəlillərini, islam dinini, Quranı) ağızları (batil sözləri) ilə söndürmək istəyirlər. Allah isə kafirlərin xoşuna gəlməsə də, ancaq öz nurunu (dinini) tamamlamaq istər. Müşriklərin xoşuna gəlməsə də, onu (islamı) bütün dinlərin fövqündə (bütün dinlərdən üstün) etmək üçün Öz Peyğəmbərini doğru yolla və haqq dinlə göndərən Odur! (Tövbə Surəsi, 32-33)

Quranda bildirildiyi kimi, İslam əxlaqının hakimiyyəti Allahın vədidir. Rəbbimiz bu vədini şübhəsiz yerinə yetirəcək. Dünyaya hakim olacağı bildirilən din əxlaqı, Rəbbimizin qatında haqq olan din əxlaqı olacaq. Bu dinin Hz. İbrahimin hənif olan dini, yəni İslam əxlaqı olduğu isə, son haqq kitab olan Quranda bu şəkildə bildirilmişdir:

Allah yanında (haqq olan) din, əlbəttə, islamdır. Kitab verilmiş şəxslər (yəhudilər və xaçpərəstlər) ancaq (bu dinin həqiqi olduğunu) bildikdən sonra aralarındakı paxıllıq üzündən itilafa (ayrılığa) başladılar. Allahın hökmlərini inkar edənlərlə, şübhəsiz ki, Allah tezliklə haqq-hesab çəkəcəkdir. (Ali-İmran Surəsi, 19)

Həmçinin Quranda, möminlərin bir lideri olduğu da bildirilir. Yaşadığımız bu dövrdə -axır zamanda- isə, Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) mütəvatir hədislərində bildirildiyi kimi, İslam əxlaqının hakimiyyətində möminlərin lideri, “Hz. Mehdi” olacaq.

Bir çox hədisdə, Hz. Mehdinin adının Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) adına “müvafiq” yəni “uyğun” olacağı da bildirilir. Bu hədislərdən bəziləri belədir:

Ey insanlar, şübhəsiz Allahu Təala sizə zalımları, münafiqləri və onlara tabe olanları əməllərindən daşınmağa çağırmış və sizə ümməti Məhəmmədin ən xeyirlisi olan və Məkkədə olan, adı Əhməd, atasının adı Abdullah olan Hz. Mehdini rəhbər etmişdir. Ona tabe olun. (əl-Kavlul Müxtəsər Fi Alamətil Mehdiyy-il Muntazar, s. 31)

Göydən belə bir səs eşidiləcək: “Ey insanlar artıq Allah cabbarları, münafiq və köməkçilərini sizdən uzaqlaşdırdı. Ümməti Məhəmmədin ən xeyirlisini sizə hakim gətirdi. Məkkədə ona qoşulun, O Mehdidir. Adı da Əhməd b. Abdullahdır”.

Digər bir rəvayət: “Sizə Məhəmməd Ümmətinin ən xeyirlisi olan Cabiri təyin etdi. Məkkədə ona qoşulun, O Mehdidir. Adı Məhəmməd b. Abdullahdır!” (Qiyamət Əlamətləri, Mədinəli Allamə Məhəmməd b. Rəsul əl-Hüseyn əl Bərzənci, Pambıq Nəşriyyat, 8-ci nəşr, s. 165)

Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) adı olan “Məhəmməd” və hədislərdə Mehdiyə işarə edən “Əhməd” adları, Ərəbcədə eyni kökdən gəlir: “Əhməd” daha çox təriflənməyə layiq, ən çox mədh edilmiş olan mənasını verərkən; “Məhəmməd” təkrar təkrar təriflənmiş, mədh edilmiş mənasını verən addır. Bu səbəbdən məna olaraq –hədislərdə ifadə edildiyi kimi- bir-birlərinə “müvafiq” yəni “uyğun”dur. Mövzuyla əlaqədar işarə mənada bir ayədə isə belə bildirilir:

“... məndən sonra adı Əhməd olan bir elçinin də müjdələyicisiyəm” demişdi... (Saff Surəsi, 6)

Yəhudi qaynaqlarında isə hakimiyyəti təmin edəcək bu şəxsə, “Məsih” (ya da Müqəddəs hesab edilmiş Kral) deyilir. Ancaq ən əhəmiyyətli olan, bu şəxsə nə ad verildiyi deyil. Bu mübarək adam fərqli şəkillərdə də adlandırıla bilər. Qəti olan, Allahın “İslam əxlaqının hakimiyyəti” vədinin gerçəkləşəcəyi və bu hadisəyə vəsilə olacaq xalis möminlərdən bir birlik və onlara başçılıq edəcək mübarək bir şəxsin var olacağıdır.

Tövratda Hakimiyyət Vəd Edilən Birliyin Xüsusiyyətləri

2011-01-08T05:26:00.000-08:00

Allah Yəhudiləri, haqq dinə sadiq qaldıqları, peyğəmbərlərə itaət etdikləri və yalnız Allaha könüldən iman etdikləri təqdirdə üstün edəcəyini bildirmişdir. Allahın hakimiyyət vəd etdiyi qullarının xüsusiyyətləri Tövratda belə bildirilir:

Tabe olmanız üçün sizə bildirdiyim bu əmrləri əskiksiz yerinə yetirər, Rəbbi sevər, yolunda gedər, Ona bağlı qalarsanız, sizdən daha böyük, daha güclü xalqların torpaqlarını əldə edəcəksiniz. Ayaq basacağınız hər yer sizin olacaq... (Qanunun Təkrarı, 11:22-24)

Allah İsrailoğullarına hakimiyyət üçün; Özünə bağlılığı, Allahın əmrlərini əskiksiz yerinə yetirməyi və Allah sevgisini şərt olaraq bildirmişdir. Tövratdakı bu hissənin davamında isə, Yəhudilərə iki yol təqdim edildiyi; imanı seçsələr nemət, imandan üz çevirsələr bəla ilə qarşılaşacaqları belə bildirilir:

Və baxın, bu gün önünüzə müqəddəs hesab etməyi və lənəti qoyuram: Bu gün sizə bildirdiyim Allahınız Rəbbin buyruqlarına əməl etsəniz müqəddəs hesab ediləcəksiniz. Amma Allahınız Rəbbin buyruqlarını dinləməz, bilmədiyiniz başqa ilahların ardınca gedərək bu gün sizə buyurduğum yoldan çəkilsəniz, lənətə uğrayacaqsınız. (Qanunun Təkrarı, 11:26-28)

Hakimiyyət vəd edilən birliyin xüsusiyyətləri, digər Tövrat hissələrində belə bildirilir:

.. Allahın Rəbb, Allah Odur, Özünü sevənlər və əmirlərinə riayət edənlər üçün min nəslə qədər əhdi və inayəti qoruyan,... sadiq Allahdır... (Qanunların Təkrarı, 7: 9-10)

Allahınız Rəbbi sevin, sözünə tabe olub Ona bağlanın... söz verdiyi ölkədə uzun müddət yaşamanızı təmin edəcək. (Qanunların Təkrarı, 30:20)

Allahınız Rəbb əl atdığınız hər işdə sizi müvəffəq edəcək; çox sayda uşağınız olacaq, heyvanlarınızın balaları, torpağınızın məhsulu bol olacaq. Rəbb atalarınızdan necə razı qaldısa, sizdən də elə razı qalacaq və sizi müvəffəqiyyətli edəcək. Yetər ki, Allahınız Rəbbin sözünü dinləyin, bu Qanun kitabında yazılı buyruqlarına, qaydalarına tabe olun və bütün ürəyinizlə, bütün canınızla Ona dönün. (Qanunların Təkrarı, 30:9-10)

Tövratdan bir başqa hissədə isə, hakimiyyətin Allahdan qorxanlara vəd edildiyi bildirilir:

Rəbbdən qorxan o adam kimdir?... Canı salamat olacaq; onun nəsli dünyanın varisi olacaq. Rəbbin sirri ondan qorxanlara olacaq... (Məzmurlar, 25:12-14)

Yenə Tövratda Allaha təvəkkül edən (etibar edən), təvazökar olan, Allaha imandan həzz alan kəslərin, hakimiyyətə və Allahın nemətlərinə varis olduqları bildirilir:

Sən Rəbbə etibar et və yaxşılıq et... Rəbbdən zövq al, O sənin içindəki istəkləri yerinə yetirəcək. Hər şeyi Rəbbə burax, Ona etibar et... Rəbbə ümid bağlayanlar dünyanın varisi olacaqlar... təvazökarlar ölkəni miras alacaqlar, dərin bir hüzurun zövqünü dadacaqlar. (Məzmurlar, 37:3-11)

Əgər Allahın olan Rəbbin əmrlərinə tabe olsan və Onun yolunda getsən,... sizə söz verdiyi ölkədə bolluq içində yaşamanızı təmin edəcək: Rəbbinizin meyvəsi müqəddəs hesab ediləcək; heyvanlarınızın balaları, torpağınızın məhsulu bol olacaq. Rəbb ölkənizə yağışı vaxtında yağdırmaq və bütün əməyinizi məhsuldar etmək üçün, göylərdəki zəngin xəzinəsini açacaq. Bir çox xalqa borc verəcəksiniz; siz borc almayacaqsınız. Və əgər bu gün sənə əmr etməkdə olduğum Allahın olan Rəbbin əmrlərinə tabe olmaq üçün onları dinləsən və başqa ilahlara qulluq etmək üçün, onların ardınca getmək üzərə, bu gün sənə əmr etməkdə olduğum bütün sözlərdən sağa və sola dönməzsənsə, Rəbb səni quyruq deyil, baş edəcək və ancaq üstün olacaqsan. (Qanunun Təkrarı, 28:9-14)

Tövratda hakimiyyət vəd edilən birliyin xüsusiyyətləri toplu olaraq qiymətləndirildiyində, Allahın hakimiyyət nəsib edəcəyi kəslər bu xüsusiyyətlərə sahib olacaqlar:

-Allah yolunda yaşamaq

-Hər şeyiylə yalnız Allaha dönmək

-Allahın əmirlərini əskiksiz yerinə yetirmək

-Allahı sevmək

-Allahdan qorxmaq

-Allaha şirk qoşmamaq

-Allaha bağlı və sadiq olmaq

-Allaha etibar etmək

-Allaha imandan zövq almaq

-Yaxşılıq etmək

-Təvazökar olmaq

Tövratda bildirilən hakimiyyət, səmimi olaraq iman edənlərə müjdələnmiş olan haqq din əxlaqının hakimiyyətidir. Bu haqq din isə

“Kim İslamdan başqa bir din axtarsa əsla ondan qəbul edilməz...” (al-İmran Surəsi, 85)

ayəsində buyrulduğu kimi, Allah qatında İslamdır.

Tövratda İsrailoğulları Deyə Xitab Edilən Qövm Mehdi Camaatıdır

2011-01-07T12:53:00.000-08:00

Axır zamanda gələcək Mehdinin (ə.s.) və camaatının xüsusiyyətləri, vəsilə olacaqları müjdəli dövr, İbrahimi dinlərin öz müqəddəs qaynaqlarında çox ətraflı təsvir edilir. Hikmətli bir şəkildə rəvayət olunan bütün bu təriflər, hər üç dində də bir-birinə uyğun gəlir. Bundan əsrlərlə əvvəl təsvir edilən bir mühitin, müasir dövrdə yüzlərlə dəlilə tam olaraq uyğun gəlməsi, Mehdinin (ə.s.) çıxışının çox yaxın olduğunu bizlərə göstərir.

Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) hədislərinə görə, Hz. Mehdi və camaatı, bütün dünya insanlarının gələcəyi üçün çox əhəmiyyətli və çox faydalı fəaliyyətlər etdikləri halda, ilk dövrlərdə tanınmayacaqlar və çox az saydakı mömin topluluğu xaricində onlara dəstək olan olmayacaq. Ancaq iman gözü ilə baxanlar, Hz. Mehdini və camaatını, üstün qənaətləriylə tanıyacaqlar. Bu mübarək adamın Mehdiliyi mehdiyyət mövqeyinə sahib olduğu, Allahın dinini yaymaqdakı müvəffəqiyyəti ilə dəqiqləşəcək. Bir ayədə, Kitab Əhlinin Peyğəmbərmizi (s.ə.s.) “uşaqlarını tanıyar kimi” tanıyacaqları bildirilir:

Kitab (Tövrat və İncil) verdiyimiz şəxslər onu (Muhəmmədi) öz oğullarını tanıdıqları kimi tanıyırlar. (Buna baxmayaraq) onların bir qismi, şübhəsiz ki, həqiqəti bilə-bilə gizlədir. (Bəqərə Surəsi, 146)

Bu ayə işari mənada, Hz. Mehdinin tanınacağına da işarə edir. (Doğrusunu Allah bilir.) Hz. Mehdi də ortaya çıxdığında, Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) təsvirləri ilə, insanlar onu uşaqlarını tanıyar kimi tanıyacaqlar. Ancaq buna baxmayaraq bəzi insanlar, bu mübarək şəxsi tanımazlıqdan gələcək və inkar edəcəklər.

Allahın Hakimiyyət Vədində Ölçü Saf İrq Deyil, Saf İmandır

2011-01-07T12:36:00.000-08:00

Bir qisim Yəhudilər, Tövratda hakimiyyətlə əlaqədar bəhs olunan birliyin, Yəhudi irqi olduğunu iddia edirlər. Ancaq axır zamanda reallaşacaq olan haqq din əxlaqının hakimiyyəti, nəsil üstünlüyündə deyil; iman və əxlaq üstünlüyü ilə olacaq.

Hazırkı dövrdə Yəhudilərin böyük qisminin belə bir iman bütünlüyünə sahib olmadığı, din əxlaqını dünyaya hakim edəcək əxlaq üstünlüyünü göstərmədikləri görünür. (İçlərindən Allaha səmimi iman edənlərdən başqa.) Bu, şəxsən dindar Yəhudilər tərəfindən də qəbul edilmir, hətta tənqid olunur və qınanır. Açıqdır ki, Tövratda bəhs edilən və hakimiyyət vəd edilən birliyin xüsusiyyətlərinə kim sahibsə, Allah, din əxlaqının hakimiyyətinə onları vəsilə edəcək. Digər bir deyişlə din əxlaqını hakim edəcək olanlar; səmimi olaraq iman edən, Allaha hörmətli bir qorxuyla bağlı, Allahın bildirdiyi əxlaqı qoruyan, könüldən təslim olmuş, şəfqəti, mərhəməti və sevgini yaşayan möminlərdir. Hakimiyyət, bir cəmiyyətə və ya bir irqə deyil, səmimi möminlərə vəd edilmiş bir müjdədir.

Bir adamın yalnız Yəhudi qövmündən olduğu üçün özünə hakimiyyət vəd edildiyini düşünməsi isə, çox böyük bir yanlışlıq olacaq. Əhəmiyyətli olan bir kimsənin Yəhudi olub olmaması deyil; Allaha, din əxlaqına və peyğambərlərə olan bağlılığı, sədaqəti, itaəti və təslimiyyətidir. Bir adam, Allahın varlığını qəbul etmirsə, ya da Allahın qüdrətini gərəyi kimi təqdir edə bilmirsə; dinə inanmır və ya din əxlaqını tam mənasıyla yaşamırsa; peyğəmbərlərə inanıb onların mübarək sünnələrini davam etdirmirsə; bu adamın hansı irqə və ya nəslə mənsub olduğunun bir mənası yoxdur. Allaha inanmayan, Ona könüldən təslim olmayan bir kimsənin, Hz. İbrahimin, Hz. Yaqubun, Hz. Musanın nəslindən olması bir məna kəsb etməz; çünki bu adam nəslindən gəldiyi mübarək peyğəmbərləri rədd etmiş bir adamdır. Bir kimsənin iman sahibi olmadan, yalnız Peyğəmbərlər nəslindən gəlməsi, o adamı mübarək bir insan etməz. Hz. İbrahimi, Hz.İshaqı, Hz. Yaqubu, Hz. Musanı qəbul etməyən, Allahı sevməyən, Allahdan qorxmayan bir adamın hansı nəsildən gəldiyinin Allah qatında bir əhəmiyyəti yoxdur. Allah Quranda, insanı qiymətli edən tək ölçünün, təqva olduğunu bildirmişdir:

Ey insanlar! Biz sizi bir kişi və bir qadından (Adəm və Həvvadan) yaratdıq. Sonra bir-birinizi tanıyasınız (kimliyinizi biləsiniz) deyə, sizi xalqlara və qəbilələrə ayırdıq. Allah yanında ən hörmətli olanınız Allahdan ən çox qorxanınızdır (pis əməllərdən ən çox çəkinəninizdir). Həqiqətən, Allah (hər şeyi) biləndir, (hər şeydən) xəbərdardır. (Hucurat Surəsi, 13)

Bir başqa ayədə isə, təqva sahibləri üçün belə bir xəbər verilmişdir:

Bunlar (bu əhvalatlar) sənə vəhy etdiyimiz (vəhylə bildirdiyimiz) qeyb xəbərlərindəndir. Bundan qabaq onları nə sən, nə də ümmətin bilirdi. (Ya Peyğəmbərim! Müşriklərin və kafirlərin əzab-əziyyətinə) səbr et. Həqiqətən, (gözəl) aqibət müttəqilərindir! (Hud Surəsi, 49)

Təqva sahibi olanlar, Allah yolunda səmimi səy göstərərək nəticəsini Allahdan ümid edən, Allahın razılığı xaricində bir qarşılıq gözləməyən, canını və malını Allaha satmış, Allahdan şiddətlə qorxan və Allahı eşqlə sevən kimsələrdir. Haqq din əxlaqının hakimiyyəti üçün Allahın varisləri də onlardır.

Nəticə olaraq, Allahın hakimiyyət vəd etməsindəki əsl ölçü səmimi imandır. Tövratdakı hakimiyyət izahlarıyla nəzərdə tutulan, yalnız müəyyən bir qövmdən olmaq deyil. Müsəlman olan –yəni Allaha təslim olmuş- və Allaha şirk qoşmadan, səmimi inanan kim isə, Tövratda bəhs edilən İsrailoğulları qövmü də odur. Digər bir deyişlə “İsrailoğulları”, “Müsəlman (Allaha təslim olmuş)” olmanın bir digər adıdır. Allahın seçib hakimiyyət vəd etdiyi birlik, Nur Surəsi 55-ci ayədə bildirildiyi kimi, bu xüsusiyyətlərə sahib olacaq:

Allaha iman etmək,

Saleh əməllər işləmək,

Yalnız Allaha ibadət etmək,

Allaha heç bir şeyi ortaq qoşmamaq.

Allahın vəd etdiyi hakimiyyət belə bir birliyə aiddir. Yoxsa İsrailoğulları nəslindən olub, dindar olmayan bir qövmün dünyaya hakim olması gözlənilə bilməz.

Digər tərəfdən şərt olaraq saf irq axtarılması da, məqbul bir iddia deyil. Çünki tarix boyunca bir-birinə çox yaxın məkanlarda yaşayan nəsillərin, kəskin bir şəkildə, bir-birlərinə qarışmadan davam etmələri mümkün deyil. Bu səbəbdən Hz. İbrahimin oğulları olan Hz. İshaq və Hz. İsmailin nəsillərinin qarışmaması da imkansızdır. Nəzərdə tutulanın nəsil deyil, əqidə birliyi olduğu açıqdır.

Necə ki, Tövratın Yaradılış hissəsində, Hz. İshaqın oğlunun Hz. İsmailin qızı ilə evləndiyi bildirilir. (Yaradılış, 28:7-10) Tövratda bildirilən bu hal, nəsillərin daha əvvəldən qarışa bildiyinə açıq bir nümunədir. Qaldı ki, yaxın bölgələrdə yaşayan Hz. İshaq və Hz. İsmailin nəsilləri, Hz. İbrahimin oğulları olaraq hər cəhətdən qohumdurlar. Bu vəziyyətdə, Hz. İshaqın nəslinin heç bir qarışıqlıq olmadan bu günə qədər gəldiyi, Yəhudilərin də bu “saf” irqdən olduqları iddia edilə bilməz. Bu səbəbdən, din əxlaqını hakim edəcəyi xəbər verilən birlik hər hansı bir nəsil və ya irq deyil, Hz. İbrahimin haqq dinini, günümüzdəki adıyla “İslam” əxlaqını hakim edəcək olan birlikdir.

Həmçinin Quranda Allah, bütün elçilərin tək bir nəsil olduqlarını bildirir.

Allah Adəmi, Nuhu, İbrahim övladını və İmran ailəsini aləmlər (məxluqat, insanlar, bəşər övladı) üzərində seçilmiş (üstün) etdi. Onlar biri digərindən törəmiş bir nəsil idilər. Allah eşidəndir, biləndir! (Al-İmran Surəsi, 33-34)

Allah, Ənam Surəsində də bir-birlərinin nəslindən gələn elçilərdən bəhs etməkdədir:

İman gətirib imanlarını zülmə qatışdırmayanlar əmin-amanlıqdadırlar. Haqq yola yönəlmişlər də onlardır! Bu bizim İbrahimə öz tayfasına qarşı verdiyimiz dəlildir. Biz istədiyimiz şəxsi dərəcə-dərəcə yüksəldərik. Şübhəsiz ki, Rəbbin hikmət sahibi, elm sahibidir. Biz İshaqı və Yəqubu Ona əta etdik. Onların hər birini hidayətə (peyğəmbərliyə) çatdırdıq. Bundan əvvəl Nuhu və onun nəslindən olan Davudu, Süleymanı, Əyyubu, Yusifi, Musanı və Harunu da hidayətə qovuşdurmuşduq. Biz yaxşı iş görənləri (yaxşılıq edənləri) belə mükafatlandırırıq. Zəkəriyyanı, Yəhyanı, İsanı, İlyası da (hidayətə çatdırdıq). Onların hamısı əməlisalehlərdən idi. Biz, həmçinin İsmaili, Əlyəsəi, Yunisi və Lutu da (hidayətə qovuşdurduq) və onları aləmlərdən (özləri ilə bir dövrdə yaşayan bütün insanlardan) üstün tutduq. Biz onların atalarından, nəsillərindən və qardaşlarından da (bir qismini hidayətə çatdırdıq), onları seçdik və düz yola yönəltdik. (Ənam Surəsi, 82-87)

Bütün peyğəmbərlər bir-birinin nəslindən gəlir. Hz. Yaqubun, Hz. Süleymanın və ya Hz. Davudun nəslindən bəhs edilərkən, Hz. İbrahimin nəsli nəzərdə tutulur və hakimiyyət peyğəmbərlər nəsli olan Hz. İbrahimə vəd edilir. Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmməd (s.ə.s.) də bu mübarək nəsildəndir. Hz. Mehdi də hədislərdə ifadə edildiyinə görə, bu nəsildən gəlir. Xalq arasında bu nəsildən gələnlərə “seyid” deyilir. Hz. Mehdi də seyid olacaq. Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) hədislərində mövzu ilə əlaqədar belə bildirilir:

Qiyamətin qopması üçün zamanda yalnız bir gün belə qalmış olsa, Allah mənim Əhli Beytimdən (nəslimdən) bir şəxsi (Hz. Mehdini) göndərəcək. (Sünən Əbu Davud, 5/92)

Mənim Əhli Beytimdən bir şəxs (Hz. Mehdi) bütün dünyaya hakim olana qədər günlər və gecələr bitməz. (ən-Nəcmus Sakıb, Ukayli)

Hz. Mehdi və Camaatı Qədərdə Bəllidir

2011-01-07T12:31:00.000-08:00

İnsan həm öz qədərinin, həm də dünya qədərinin tamaşaçısıdır. Kimsənin bu qədəri dəyişdirməsi mümkün deyil. Həmçinin bu qədərə etiraz etməsi, Allahın vədini və qədərdə təqdir etdiklərinin reallaşmasını qətiyyən dəyişdirə bilməz. Allah kimi seçib, kimin vasitəsiylə dünyaya din əxlaqını hakim etsə, Mehdi (ə.s.) də, o kimsə olacaq.

Yoxsa heç kim çıxıb Mehdi olduğunu iddia edə bilməz. Qaldı ki, Mehdilik bir iddia deyil. Cəhd etməklə, ya da çalışmaqla, əldə edilə biləcək bir mövqe də deyil. Mehdi ola bilmək üçün, bunun o adamın qədərində olması; Mehdi olaraq yaradılması lazımdır.

Hədislərdə və İslam alimlərinin şərhlərində ifadə edildiyi kimi, Hz. Mehdi nəslindən çox işləriylə tanınacaq. Hz. Mehdi və camaatının əsas fəaliyyəti dinsizliklə fikri mübarizə və haqq din əxlaqını bütün dünyaya yaymaq olacaq. Dinsiz və imansız ideologiyaları fikirlə məğlub edən, Allahın varlığının dəlillərini açıqca ortaya qoyan, insanların imanlarına vəsilə olub din əxlaqını dünyaya yayan adam Hz. Mehdidir. Bu fəaliyyətlər və inkişaflar olmadan, bir adamın və ya birliyin hər hansı bir iddia etməsinin mənası yoxdur.

Tövratda və Digər Yəhudi Qaynaqlarında Mehdiyə (ə.s.) İşarələr

2011-01-07T12:20:00.000-08:00

Hz. Mehdinin gələcəyinə inanmaq, Yəhudiliyin təməl inanc əsaslarından biridir. Yəhudilərin 12-ci əsrdən bu yana ən böyük Tövrat alimi olaraq qəbul etdikləri haham Maimoni-des (İbni Meymun), Yəhudiliyin 13 təməl inanc əsasından on ikincisini, “Məsihin (Mehdinin) gələcəyinə inanmaq” olaraq açıqlamışdır. Bu əsaslara görə, Yəhudilərin “Mehdi” ilə əlaqədar inancları bu sözlərlə təyin olunmuşdur: “Məsihin (Mehdinin) gələcəyinə könüldən inanıram, gəlişi geciksə belə, hər gün onun gəlişini gözləyirəm.”

Hz. Mehdinin gəlişini inkar edənlərin vəziyyəti isə, Yəhudilərin müqəddəs qaynaqlarından Mişnada belə açıqlanır:

Məsihin (Mehdinin) gələcəyinə inanmayan və ya onun gəlişini gözləməyən bir adam, yalnız bütün peyğəmbərlərə qarşı gəlməklə yanaşı, Tövratı və müəllimimiz Musanı da inkar etmiş olur. (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları, 11:1)

Həmçinin Yəhudilərin hər gün üç dəfə etdikləri Shmoneh Esrei adlı duada, Allaha Hz. Mehdinin gəlişinin yaxın olmasına aid dua edilər. Bu dua, din əxlaqının gərəyi olan ədalətin yenidən bərpası, əxlaqsızlığın, günahın və pisliyin sona çatması, doğruluğun hakim olması üçün Hz. Mehdi arzusu ilə edilər. Bu hissədə də təhrif olunmuş Tövratın, Quran ayələri və Peyğəmbərimizin (s.ə.s.) hədisləri ilə uyğun gələn hissələrindən, Mehdiyə (ə.s.) işarə edən qisimlərə yer veriləcək.

Yəhudi Qaynaqlarında Mehdinin (ə.s.) Çıxışından Əvvəlki Dövr

2011-01-07T12:17:00.000-08:00

Yəhudilərə görə, Mehdi gəlmədən əvvəlki dövrdə, dünyaya dinsizlikdən qaynaqlanan əxlaqi tənəzzül hakim olacaq. İnsanlarda utanma hissi azalacaq, zülm və qürur artacaq, mərhəmət sahibi kimsə qalmayacaq, dindarlar yox sayılacaq, küfr və fitnə yayılacaq; digər tərəfdən fəlakətlər, zülm və müharibələr bir-birini izləyəcək; torpaqların bərəkəti azalacaq, bahalılıq, qıtlıq və yoxsulluq artacaq.

Yəhudilər tərəfindən müqəddəs qəbul edilən qaynaqlarda yer alan, Hz. Mehdinin çıxışından əvvəlki dövrün xüsusiyyətlərindən bir qismi belədir:

1. Axır zamanda əlamətlərin meydana çıxması:

... bütün millətləri və dilləri bir yerə yığacağım vaxt gəlir və gəlib mənim izzətimi görəcəklər. Və aralarına bir əlamət qoyacağam. (Yeşaya, 66:18-19)

2. Ateizmin yayılması:

Peyğəmbər də, kahin də Allahsızdır; məbədimdə belə pis əməllərini gördüm deyir Rəbb. (Yeremya, 23:11)

3. Din əxlaqından uzaqlaşılması:

(Mehdinin) gələcəyi nəsildə... Haqqdan uzaqlaşılacaq... (Talmud, Sanhedrin 97a)

4. Dindarların xor görülməsi:

... pis əməllərdən ayrı olan adam, özünü bir ov edəcək... Pisliyi tərk edən adamı, öz xalqı lağa qoyacaq. (Talmud, Sanhedrin 97a)

5. Pis insanların təqdir alması:

... sizlər ki, yaxşıdan nifrət edərsiniz və pisi sevərsiniz... (Mika, 3:2)

6. Dini təhsildən uzaqlaşılması:

... şagirdlərin (Allahın sözünü öyrənənlərin) sayı azalmadıqca (Mehdi) gəlməyəcək... (Talmud, Sanhedrin 97a)

7. Ölkə idarəçilərinin din əxlaqından uzaqlaşması:

8. İdarəçilərin işinin əhli olmaması:

Uşaqları onlara idarəçi təyin edəcək, kiçik uşaqlar onlara hakim olacaq. (Yeşaya, 3:4)

9. Qadın idarəçilərin artması:

... Uşaqlar onları əzir, qadınlar onu idarə edir... (Yeşaya, 3:12)

10. Liderlərin mənfəət arxasınca qaçmaları:

(Mehdinin) gələcəyi nəsil... bu nəslin liderləri itlər kimi davranacaq... (Talmud, Sanhedrin 97a)

... öndərləri axşam gəzən ac qurdlar kimi, səhərə bir şey buraxmazlar. (Səfana, 3:3)

11. Pislərin iqtidar sahibi olması:

... Pislik edənləri gücləndirdiklərindən, kimsə pisliyindən dönmür... (Yeremya, 23:14)

... izlədikləri yol pisdir, güclərini haqsızca istifadə edərlər... (Yeremya, 23:10)

İdarəçiləri kükrəyən aslanlar (kimi)... (Səfana, 3:3)

12. Ədaləti təmin edənlərin qalmaması:

... (Mehdi) bütün hakimlər və idarəçilər gedənə qədər gəlməyəcək... (Talmud, Sanhedrin 98a)

13. Bahalığın artması:

14. Kasıblığın artması:

15. Haqsız qazancın artması:

... Evləriniz kasıblardan zorla götürdüyünüz malla dolu... Nə haqqla... kasıbı soyursunuz.? (Yeşaya, 3:14)

16. Aclıq və qıtlığın olması:

17. Torpaqların bərəkətinin azalması:

... yığacaq meyvə tapılmayacaq. Gözəl tarlalar, məhsuldar asma bağlar, xalqımın tikan və kol bitmiş torpaqları üçün, şən şəhərdəki xoşbəxtlik dolu evlər üçün sinənizi döyün... (Yeşaya, 32:9-13)

Toxumlar kəsəklərin altında çürüdü, taxıl yox oldu, anbarlar boş qaldı, anbarlar yıxıldı... alov otlaqları yox etdi, bütün ağacları qovurdu... (Yoel, 1:17, 19)

Tarlalar xarab oldu, torpaq ağrılı. Çünki taxıl məhv oldu... Arpa, buğda üçün döyünün... çünki tarlaların məhsulu yox oldu. (Yoel, 1:10-11)

18. Təmiz su qaynaqlarının azalması:

... (Mehdi) xəstə üçün bir balıq axtarılıb tapıla bilməyincəyə qədər gəlməyəcək, çünki yazılmışdır ki, o zaman suları dərinlərdə axıdacağam və çayların yağ kimi axmasına səbəb olacağam... (Talmud, Sanhedrin 98a)

... axar sular qurudu... (Yoel, 1:20)

19. Quraqlıq olması:

Dünya quruyub büzülür, dünya solub büzülür... (Yeşaya, 24:4)

... Otlaqlar qurumuş... (Yeremye, 23:10)

... asmalar solmuş idi... (Yeşaya, 24:7)

Asmalar qurudu, əncir ağacları quru idi; nar, xurma, alma, bütün meyvə ağacları qurudu... (Yoel, 1:12)

20. Heyvanların tələf olması:

Heyvanlar necə də inləyir! Mal sürüləri çarəsiz... Qoyun sürüləri pərişan oldu... Yabanı heyvanlar belə sənə səslənir. (Yoel, 1:18-20)

... bütün heyvanlar at, qatır, dəvə, eşşək bənzər bir bəlaya düşəcək. (Zekeriya, 14:15)

21. Çətin dövr olması:

... ən igid əsgər belə ağrılı fəryad edəcək... Ağrı və çətinlik, dağıntı və fəlakət, zülmət qaranlıq bir gün olacaq, buludlu, qapqaranlıq bir gün. (Səfana, 1:14-15)

... getdikləri yol onlar üçün sürüşkən olacaq; qaranlığa düşəcək və orada sürüşüb yıxılacaqlar... (Yeremya, 23:12)

(Mehdi) gəlsin... Bir kimsə tarlaya çıxıb gözətçi ilə qarşılaşdığında, sanki bir aslanla qarşılaşmış kimidir. Şəhərə girib vergi yığan birinə yanaşdığında, sanki bir ayıyla qarşılaşmış kimidir. Evinə girib qızlarını və oğullarını aclıq sıxıntısı içində görəndə, sanki bir ilan tərəfindən vurulmuş kimidir...

doğum sancısı çəkən bir kimsə gördünmü? Buna görə hər insanın, sanki doğum sancısı çəkən bir qadın kimi, əlləri bellərində və üzləri saralmış olacaq... (Talmud, Sanhedrin 98b)

22. Bəlaların ard-arda gəlməsi:

(Mehdinin) gələcəyi nəsildə... imtahan arxasınca imtahan gələcək... (Talmud, Kethuboth 112b)

... lənət dünyanı yeyib bitirdi... (Yeşaya, 24:6)

Dəhşət xəbərindən qaçan çuxura düşəcək; çuxurdan çıxan tələyə düşəcək... (Yeşaya, 24:18)

23. Fitnənin artması:

... (Mehdinin) gəldiyi nəsildə... Təxribatçılıq törədən qərarlar davamlı qüvvədə olacaq... (Talmud, Sanhedrin 97a)

... sənə yol göstərənlər səni yoldan azdırır. (Səfana, 3:12)

... Amma hər cür pisliyi etməyə istəkli görünürlər. (Səfana, 3:7)

24. Ümidsizliyin hakim olması:

25. Fahişəliyin yayılması:

... Fahişələrə ödəniş olaraq oğlanları verdilər... (Yoel, 3:3)

... ölkə zina edənlərlə dolu... (Yeremya, 23:10)

26. İnsanlarda utanma hissinin azalması:

(Mehdinin) gələcəyi nəsil... atası özünü danladığına görə oğlu utanmayacaq... (Talmud, Sanhedrin 97a)

... (Mehdinin) dövrü gəlmədən əvvəlki müddətdə... oğul Rəbbi qarşısında utanmayacaq... (Talmud, Sota 49:2)

... Gənc yaşlıya, sadə adam şərəfli adama həyasızca münasibət göstərəcək. (Yeşaya, 3:5)

27. Əxlaqsızlığın artması:

... hamısı Sodom kimi... Qomorro kimi oldu... (Yeremya, 23:14)

28. Yalan və saxtakarlıqların artması:

... yalan arxasındadılar... (Yeremya, 23:14)

İnsan insana, qonşu qonşuya haqsızlıq edəcək... (Yeşaya, 3:5)

29. Üzlərin zillətli olması:

30. Mərhəmət, şəfqət duyğularının korlanması:

... (Mehdinin) dövrü gəlmədən əvvəlki müddətdə... heç kimin onlara yazığı gəlməyəcək... (Talmud, Sota 49:2)

31. Hörmətsizliyin artması:

... (Mehdinin) dövrü gəlmədən əvvəlki dövrdə, nalayiq davranışlar çox olacaq... (Talmud, Sota 49:2)

32. Üsyankarlığın artması:

... (Mehdinin) gələcəyi nəsildə... qızı anasına üsyan edəcək, gəlini qaynanasına üsyan edəcək... (Talmud, Sanhedrin 97a)

... (Mehdinin) dövrü gəlmədən əvvəl... oğul atasına qarşı həyasız olacaq, gəlin qaynanasına qarşı gələcək... (Talmud, Sota 49:2)

33. Ailəvi bağların zəifləməsi:

(Mehdinin) dövrü gəlmədən əvvəl... adamın ailəsi öz düşməni olacaq... (Talmud, Sota 49:2)

34. Münafiqlərin artması:

... Xainlər xainliklərini davam etdirir. Bəli, xainlər davamlı xainlik edirlər. (Yeşaya, 24:16)

35. Elm adamlarının sayının azalması:

(Mehdinin) gəldiyi nəsildə, alimlər az olacaq... (Talmud, Sanhedrin 97a)

36. Elm adamlarının korlanması:

(Mehdinin) gəldiyi nəsildə, alimlər muhakimə olunacaq... (Talmud, Kethuboth 112b)

... Kahinləri (dini liderləri) müqəddəs olanı çirklədib, Qanunu (Allahın hökmlərini) təhrif edərlər. (Səfana, 3:4)

37. Müharibələrin artması:

... döyüşmələri üçün bütün xalqları bir yerə gətirəcəyəm... evlər qarət olunacaq, qadınlara təcavüz ediləcək. Şəhərdə yaşayanların yarısı sürgünə göndəriləcək... (Zəkəriya, 14:2)

... göylərdə və yerdə əlamətlər göstərəcəyəm; qan, alov və tüstü dirəkləri. (Yoel, 2:30)

38. Orta şərqdə qan tökülməsi:

... (Mehdi) nə vaxt gələcək?... Bizə bir işarə söylə... Paneas* mağarasının suları, qana dönüncə... (Talmud, Sanhedrin 98a)

*Paneas: İordaniya Çayı Ətrafında, Qüdsə 200 km uzaqlıqda köhnə bir şəhər adı.

39. Orta Şərqdə dağıntının olması:

... (Mehdinin) dövrü gəlmədən əvvəl... Cəlilə* dağıdılacaq və Gablan* bölgəsi tərk ediləcək... (Talmud, Sanhedrin 97a; Sota 49:2)

* Cəlilə: İordaniya çayının qərbində qalan bölgə. Müasir İsrail və qədim Fələstin torpaqlarını meydana gətirən bölgə.

** Gablan: Bu günkü Golan təpələrinin bir qismini əhatə edən, Şimal-qərb İordaniya və Cənub-qərbi Suriyadakı bölgə.

40. Günahsız insanların öldürülməsi:

... Günahsız insanların qanı töküləcək. (Yoel, 3:19)

41. Mühacirlərin artması

... (Mehdinin) dövrü gəlmədən əvvəl... sərhəddəki insanlar kimsə onlara yazığı gəlmədən şəhər şəhər gəzəcəklər... (Talmud, Sota 49:2)

42. Üsyanların, qiyamların artması:

... Üsyanların ağırlığı altında çökəcək və bir daha qalxa bilməyəcək. (Yeşaya, 24:20)

43. Qarətlərin olması:

Dünya tamamı ilə qarət olunub viranəyə çevriləcək... (Yeşaya, 24:3)

... evlər soyulacaq... (Zəkəriyya, 14:2)

44. Gənclərin tez yaşlanması:

45. Haqqa qarşı çıxanların bədənlərində əlamət olması:

... döyüşən bütün xalqları Rəbb bu bəlayla cəzalandıracaq: Daha sağ ikən bədənləri, gözləri, dilləri çürüyəcək. (Zəkəriyya, 14:12)

... Çünki söylədikləri də etdikləri də Rəbbə qarşı... Üzlərindəki ifadə onlara qarşı şahidlik edər. Sodom kimi günahlarını açıqca söyləyir, gizləmirlər... (Yeşaya, 3:8-9)

46. İnsanların bədbəxt olması:

... bir zamanlar sevincli olanların hamısı inləyir. (Yeşaya, 24:7)

... İnsanoğlunun sevinci yox oldu. (Yoel, 1:12)

... Sevincdən əsər qalmadı, dünyanın coşğusu yox oldu. (Yeşaya, 24:11)

... Əylənənlərin səs-küyü dayandı... (Yeşaya, 24:8)

47. Din adamlarının ümidsizlik içində olmaları:

... Rəbbə xidmət edən kahinlər yas tutarlar. (Yoel, 1:9)

Ey kahinlər, yas tutun. Ey xidmət edənlər, ağı deyin... (Yoel, 1:13)

48. Şərabın qiymətli sayılması:

(Mehdinin) gələcəyi nəsildə... şərab qiymətli olacaq... (Talmud, Sanhedrin 97a)

49. Günəş və Ay tutulmalarının olması:

... Günəş ilə ay qaralır və ulduzlar işıqlarını gizlədirlər... (Yoel, 3:14-16)

Göydəki ulduzlarla dəstə ulduzlar işıldamayacaq. Doğan günəş qaralacaq, Ay işığını verməyəcək. (Yeşaya, 13:10)

Ayın üzü qızaracaq. (Yeşaya, 24:23)

50. Zəlzələlər olması:

Dünyanın təməlləri sarsılacaq. Dünya tamamilə çatlayıb yarılacaq, sarsıldıqca sarsılacaq. Dünya... yırğalanacaq, bir daxma kimi yellənəcək... (Yeşaya, 24:18-20)

... Göy və yer sarsılacaq... (Yoel, 3:16)

Bundan ötəri göyləri titrədəcəyəm və... dünya yerindən oynayacaq. (Yeşaya, 13:13)

O zaman dünya sarsılıb titrədi; Dağların təməlləri də sarsıldı... Suların dərinlikləri göründü, və dünyanın təməlləri açıldı. (Məzmurlar, 18:7, 15)

51. Təbii fəlakətlərin artması:

... göylərdə və yerdə əlamətlər göstərəcəyəm... (Yoel, 2:30)

... Göylərin qapaqları açılacaq. (Yeşaya, 24:18)

52. Bir yerdə sel olarkən, digər bir yerdə quraqlıq olması:

... (Mehdinin) gələcəyi yeddi illik müddətin sonunda, ilk ildə bu ayə reallaşacaq: Bir şəhərə yağış yağdırarkən, digərinə yağış yağdırmayacağam... (Talmud, Sanhedrin 97a)

53. Məhsullara çəyirtkə daraşması:

Gənc çəyirtkədən artıq qalan məhsulu yetkinləşmiş çəyirtkə yedi; ondan artıq qalanı yumurtadan yeni çıxan çəyirtkə yedi; ondan artıq qalanı da bala çəyirtkələr yedi... Güclü və sayıla bilməyəcək qədər böyük bir çəyirtkə ordusu hücum etdi... (Yoel, 1:4-6)

54. Ətraf mühitdə çirkliliyin artması:

Dünyada yaşayanlar onu çirklətdi... (Yeşaya, 24:5)

55. Hz. İlyasın Hz. Mehdinin qabaqcılı olaraq gəlişi:

... (Mehdinin) doğum sancıları, “o gün” burada yazılıdır; bu yazılarkən, Allahın böyük və dəhşətli günü gəlmədən əvvəl İlyas peyğəmbəri göndərəcəyəm... (Talmud, Shabbath, 118a)

Rəbbin böyük və qorxunc günü gəlmədən əvvəl sizə Peyğəmbər İlyası göndərəcəyəm. (Malaki, 4:5)

56. İnsanların ruhən qocalmış olmaları:

57. İraq torpaqlarında müharibə olması:

57.1. Uzaq ölkələrdən İraq torpaqlarında müharibəyə gəlinməsi:

... Yeşayanın Babillə* əlaqədar məlumatı... vasitələriylə uzaq bir ölkədən, dünyanın o biri ucundan bütün ölkəni yerlə bir etmək üçün gəlir. (Yeşaya, 13:1, 5)

*Babil: Müasir İraq torpaqlarında olan qədim bir şəhər adıdır.

57.2. Uşaq və gənclərin ölməsi:

Oxlarıyla gəncləri parçalayacaq, körpələrə yazıqları gəlməyəcək. (Yeşaya, 13:18)

57.3. Evlərin qarət olunması:

... evləri soyulacaq... (Yeşaya, 13:16)

57.4. Çoxlu qan axıdılması:

Tutulanın bədəni deşik-deşik ediləcək, ələ keçən qılıncdan keçiriləcək. Balaları gözləri qarşısında parçalanacaq... (Yeşaya, 13:15-16)

57.5. Xalqın qorxu və əzab içində olması:

Hər kəsi dəhşət bürüyəcək, hamı əzab və izdirab içində boğulacaq. (Yeşaya, 13:18)

57.6. Xalqın qonşu ölkələrə qaçması:

Hər kəs qovulan ceyran kimi, çobansız qoyunlar kimi xalqına dönəcək, ölkəsinə qaçacaq. (Yeşaya, 13:14)

57.7. Müharibədən sonra şəhərlərin kimsəsizləşməsi:

... orada (Babildə) çölün yabanı heyvanları yatacaq və onların evləri bayquşlarla dolu olacaq və orada dəvə quşları yerləşəcəklər və yabanı keçilər orada oynaşacaqlar. Və saraylarında qurdlar və çaqqallar ulayacaq... (Yeşaya, 13:21-22)

57.8. İraq şəhərlərinin yerlə bir olması:

... Krallıqların ən gözəli olan Babili də yerlə bir edəcəyəm. (Yeşaya, 13:19)

58. Yəcüc və Məcüc qövmünün ortaya çıxması:

... (Mehdinin) doğum sancıları, “o gün” burada yazılıdır... Yəcüc və Məcüc döyüşləri: “o gün” burada yazılıdır; bu yazılarkən, o gündə Məcüc gələcək. (Talmud, Shabbath, 118a)

(Dünyadakı zamanın)... bir qismi Yəcüc və Məcüc ilə döyüşərək (keçəcək) və geri qalan (dövr)... (Mehdi) dövrü olacaq... (Talmud, Sanhedrin 97b)

58.1. İzdihamlı dəstə olmaları:

... toplanmış böyük izdihamla birlikdə... (Hezekiel, 38:7)

... ölkəni örtən bir bulud kimi... (Hezekiel, 38:16)

... hamısı qılınc istifadə edən böyük kütlə... (Hezekiel, 38:2, 4)

58.2. Çox millətli dəstə olmaları:

... bir çox xalqdan ibarət olan hamısı atlı böyük bir izdiham... (Hezekiel, 38:15)

... bütün əsgərlərin və səninlə olan xalqların çoxu çıxıb qasırğa kimi gələcəksiniz... (Hezekiel, 38:9)

58.3. Silahlı böyük bir orduya sahib olmaları:

... bütün ordunu, atları, tam bəzənmiş atlıları, kiçik böyük qalxanlı, hamısı qılınc istifadə edən böyük kütlə... (Hezekiel, 38:4)

... hamısı atlı böyük bir izdiham, güclü bir ordu... (Hezekiel, 38:15)

58.4. Şimali Asiyadan (Orta şərqin uzaq şimalından) çıxmaları:

... uzaq şimaldan gələcəksiniz. (Hezekiel, 38:15)

... Səni uzaq şimaldan çıxarıb... (Hezekiel, 39:2)

58.5. Təxribatçılıq törətmələri:

... pis nizamlar hazırlayacaqsan. (Hezekiel, 38:10)

Deyəcəksən ki... sağlamlıq və təhlükəsizlik içində yaşayan insanların üstünə gedəcəyəm. (Hezekiel, 38:11)

... Hər kəs bir-birinə qılınc çəkəcək. (Hezekiel, 38:21)

58.6. Təcavüzkar, soyğunçu bir dəstə olması:

Deyəcəksən ki... Viran olmuş şəhərlərdə yaşayan xalqı soyub malını qarət edəcəyəm... (Hezekiel, 38:12)

... (Xalq) “Soyulmaq üçünmü gəldin? Soyğun malı yığmaq, qızıl, gümüş daşımaq, heyvan, mal aparmaq, bol qənimət əldə etmək üçünmü bu kütləni yığdın?” deyəcək. (Hezekiel, 38:13)

58.7. Dağlarda döyüşmələri:

Bütün dağlarımda Goga qarşı qılınc qaldıracağam... (Hezekiel, 38:21)

... səni İsrail dağları üzərinə gətirəcəyəm. (Hezekiel, 39:2)

... İsrail dağlarında toplanmış, müharibələrədən uzaq bir ölkəyə hücum edəcəksən... (Hezekiel, 38:8)

58.8. Epidemioloji xəstəlik və fəlakətlərlə həlak edilmələri:

... epidemioloji xəstəliklə, qanla cəzalandıracağam. (Hezekiel, 38:22)

... ondan yana olan bir çox xalqın üstünə intensiv yağış, dolu, kükürd yağdıracağam. (Hezekiel, 38:22)

Ölkəni təmizləmək üçün adamlara vəzifə veriləcək... (Hezekiel, 39:14)

58.9. Kütləvi ölümlər:

... (Xalq) ölkəni təmizləmək üçün onları basdıracaq. Bu yeddi ay davam edəcək. (Hezekiel, 39:12)

Onları bütün ölkə xalqı basdıracaq... (Hezekiel, 39:13)

58.10. Çıxdıqları dövrdə böyük bir zəlzələ olması:

... böyük bir yer sarsıntısı olacaq. (Hezekiel, 38:19)

MEHDİnin (ə.s.) YƏHUDİ QAYNAQLARINDA TƏSVİR EDİLƏN XÜSUSİYYƏTLƏRİ

2011-01-07T11:28:00.000-08:00

Yəhudilikdə gəlməsi gözlənilən Mehdi, bütün dünyada sülhü bərqərar edəcək bir növ siyasi liderdir. Liderliyi ilə yanaşı, həmişə məqsədə uyğun qərarlar alan, ədalətli və doğru hakim olacaq; Allah qorxusu və sevgisinə görə üstün əxlaq nümunəsi olacaq. Yəhudilər, Hz. Mehdinin gələcəkdə dünyanı ədalətlə dolduracaq, təxribat töədən cəmiyyətləri təsirsiz hala gətirəcək və bütün millətlərin özünü izləyəcəyi bir qurtarıcı olmasından ötəri, ondan “Yaheb və ya Şaheb” (yenidən nizam verən) sifətiylə bəhs edirlər. Həmçinin yəhudilərə görə Hz. Mehdi, insanları təsiri altına salan şəxsiyyətə və ruh gözəlliyinə sahib olacaq; onları hikmətli sözləriylə imana yönəldəcək. Ancaq Allahın seçib dəstəklədiyi bu qul, qətiyyən fövqəlinsan bir varlıq olmayacaq; normal şəkildə doğulmuş bəşər olacaq. Yəhudi qaynaqlarına görə Mehdinin (ə.s.) xüsusiyyətlərindən bir qismi belədir:

1. Ədalət sahibi olması:

Davranışının təməli ədalət və sədaqət olacaq. (Yeşaya, 11:5)

... Krallığının məqsədi ədalətli olmaqdır... (Məzmurlar, 45:6-7)

... Muhakimə edərkən ədaləti axtaracaq... (Yeşaya, 16:5)

... (Mehdi) Ədalətlidir... (Zəkəriyya, 9:9)

... məmləkətdə düzgünlük və ədalətlə hökm edəcək. (Yeremya, 23:5)

... Xalqa ədalətli hakimlik etsin! (Məzmurlar, 72:3)

2. Məzlumun haqqını qoruması:

Məzlumlara haqqını versin; yoxsulların uşaqlarını qurtarsın... (Məzmurlar, 72:4)

... Məzlum qullarını ədalətli şəkildə muhakimə etsin! (Məzmurlar, 72:2)

Yoxsulları ədalətlə muhakimə edəcək... (Yeşaya, 11:4)

... yoxsullara müjdə çatdırmaq üçün... Ürəyi əzik olanların yaralarını sarımaq üçün; məhbuslara azadlığa buraxılacaqlarını, zindanlardan xilas olacaqlarını... elan etmək; yas tutanların hamısını ovundurmaq üçün.. (Yeşaya, 61:1-2)

3. Bütün dünyada ədaləti təmin etməsi:

... Ədaləti insanlara gətirəcək. (Yeşaya, 42:1)

Ədaləti sədaqətlə gətirəcək. Dünyada ədaləti təmin edənə qədər ümidini, cəsarətini itirməyəcək... (Yeşaya, 42:4)

Şərqdən ədaləti yayan, insanlara xidmət edən kimdir? Xalqları tabe edir, krallara baş əydirir... (Yeşaya, 41:2)

4. Dürüst və doğru olması:

Doğruluğu sevər, pislikdən nifrət edər... (Məzmurlar, 45:7)

... dünyada əzilənlər üçün dürüst qərar verəcək... (Yeşaya, 11:4)

... Ölkədə ədalətli və doğru olanı edəcək. (Yeremya, 33:15)

... doğru olanı etməkdə dürüst davranacaq. (Yeşaya, 16:5)

... (Mehdi) düzgünlüklə krallıq edəcək... (Yeşaya, 32:1)

Saleh və dürüst... (Mehdi) tərəfindən idarə olunacaq... (Maimonides, Mişna təfsiri, Sanhedrin 10:1)

5. Xilaskar xüsusiyyəti olması:

... (Mehdi) xilaskardır... (Zəkəriyya, 9:9)

... belə yazılmışdır, sən (Mehdi) bəlalara məruz qalanları qurtaracaqsan. (Talmud, Sanhedrin 98a)

6. Dünyaya təbliği ilə təsir etməsi:

... Dünyaya ağzının dəyənəyi ilə vuracaq* və pisi ağzının nəfəsi ilə öldürəcək. (Yeşaya, 11:4)

*Sözün digər mənası: Qüvvətlə təsir etmək.

... Onun adı Möcüzəvi nəsihətçi... olacaq. (Yeşaya, 9:6)

7. Ürəklərə təsir edən sözlər söyləməsi:

Oxların itidir, kral düşmənlərinin ürəyinə batar... (Məzmurlar, 45:5)

8. Bütün dünyanı Allaha yönəltməsi:

... bütün dünyanı Allaha birlikdə qulluq etmələri üçün islah edəcək, çünki belə yazılmışdır: “Bundan sonra xalqlara pislikdən uzaq bir danışıq dili verəcəyəm, beləcə hamısı Allaha qulluq etmək üçün yönələcəklər.” (Maimonides, Mişna Tora, Kralların qanunları, 11:4)

9. İnsanları ruhən təmizləməsi:

Onun gələcəyi günə kim dözə bilər? O meydana çıxınca kim dayana bilər? Çünki o, gümüşü əridib təmizləyən kimi davranacaq... təmizləyib qızıl, gümüş təmizləyirmiş kimi təmizləyəcək. (Malaki, 3:2-3)

10. Şiddətə yönəlmədən iman gücü ilə müvəffəq olması:

“... Güclə qüvvətlə deyil, ancaq Mənim Ruhumla bacaraqsan” deyir. Belə deyir hər şeyə Rəbb. (Zəkəriyya, 4:6)

11. Güc və iqtidar sahibi olması:

... güclü bir kral (Mehdi) çıxaracağam,... nəslini işıq olaraq davam etdirəcəyəm... (Məzmurlar, 132:17-18)

... Uca olanın inayəti ilə sarsılmaz. (Məzmurlar, 21:1-7)

... (Rəbb Mehdiyə) qüvvət verəcək və ... (Mehdinin) qüvvətini yüksəldəcək. (Samuel, 2:10)

... Rəhbərlik onun çiyinlərində olacaq... (Yəşaya, 9:6)

12. Siyasi lider olması:

... (Mehdi) möhtəşəm bir kral olacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

Və millətlər arasında hökm edəcək və bir çox qövmlər haqqında qərar verəcək... (Yeşaya, 2:4)

... Bütün xalqlar və hər dildən insan ona xidmət etdi... (Daniel, 7:14)

... bütün xalqlar ona xidmət edib sözünü dinləyəcək. (Daniel, 7:27)

13. Millətlərin öz razılıqları ilə ona tabe olmaları:

Və sənin işığına millətlər və sənə doğan günün parlaqlığına krallar gələcəklər. (Yeşaya, 60:3)

... Xalqlara bayraq olacaq, xalqlar ona yönələcək... (Yeşaya, 11:10)

... Bütün millətlər onu dinləməyə gələcək... (Maimonides, Mişna Tora, Tövbə 9:2)

... Sahil xalqları onun qanununa ümid bağlayacaq. (Yeşaya, 42:4)

14. Xalqların ondan razi olması:

... (Mehdinin) adı sonsuza qədər yaşasın, Günəş var olduqca adı var olsun, Onun vasitəsi ilə insanlar müqəddəs hesab edilsin, bütün xalqlar “O nə xoşbəxtdir” desin! (Məzmurlar, 72:17)

Onun (Mehdinin) doğruluğu və onun gətirəcəyi kəramətlər... bütün millətlərin ona xidmət etməsinə səbəb olacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

... Bütün xalqlar onun (Mehdinin) fövqəladə dindarlığı səbəbiylə, ona xidmət edəcəklər... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin hissə 10)

... xalqlar ayaqlarının altına sərilər. (Məzmurlar, 45:5)

15. Hakimiyyət sahibi olması:

Ona hakimlik, ucalıq və krallıq verildi... Hakimiyyəti heç bitməyəcək. Krallığı heç yıxılmayacaq bir krallıqdır. (Daniel, 7:14)

... onun hakimiyyəti bir dənizdən bir dənizə, Fəratdan dünyanın kənarlarına qədər uzanacaq. (Zəkəriyya, 9:10)

... (Mehdi) müdrik tərəfindən hakimiyyətinə davam edəcək... (Yeremya, 23:5)

Hakimiyyəti ədalətlə və düzgünlüklə quracaq və sonsuza qədər davam etdirəcək... (Yeşaya, 9:7)

... Düşmənlərini utanca bürüyəcəyəm, amma onun başındakı tac parıldayacaq. (Məzmurlar, 132:17-18)

Rəbb... (Mehdiyə) böyük zəfərlər nəsib edər... ( Samuel, 22:51)

... (Mehdinin) çıxışı və Davud krallığını keçmişin ehtişamına və başlanğıcındakı hakimiyyətinə yenidən qovuşduracağı əvvəldən təyin olunmuşdur... (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları, 11:4)

16. Dünyanı olduğu yerdən idarə edəcək:

...(Mehdi) yalnız evindən hökmdarlıq edəcək... (Talmud, Sanhedrin 20b)

17. Dünyanı camaatı vasitəsi ilə idarə edəcək:

... (Mehdi) yalnız öz heyəti ilə hökmdarlıq edəcək... (Talmud, Sanhedrin 20b)

18. Dünya səviyyəsində sülhü təmin etməsi:

... (Mehdi) xalqlara sülhü gətirəcək ... (Zəkəriyya, 9:10)

Onun (Mehdinin) doğruluğu və onun gətirəcəyi kəramətlər, bütün insanların onunla sülh bağlamalarına... səbəb olacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

(Mehdi)... müharibələr olmayacaq və bir millət digər bir millətə qılınc qaldırmayacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

19. İzzət sahibi olması:

... Rəbbin izzəti sənin üzərinə doğuldu... İzzəti sənin üzərində görünəcək. (Yeşaya, 60:1-2)

... Sənin qurtarışınla izzəti böyükdür... (Məzmurlar, 21:1-7)

20. Allaha etibar etməsi:

21. Çox dindar olması:

... (Mehdinin) fövqəladə dindarlığı səbəbiylə... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin hissə 10)

22. Allahın hər cəhətdən dəstəkləməsi:

Rəbbin Ruhu, müdriklik və anlayış ruhu, öyüd və güc ruhu, bilik və Rəbb qorxusu ruhu onun üzərində olacaq... (Yeşaya, 11:2)

Özünə dəstək olduğum, Könlümün məmnun olduğu seçdiyim qulum! Ruhumu onun üzərinə qoydum... (Yeşaya, 42:1)

Hakim Rəbbin Ruhu üzərimdəndir... (Yeşaya, 61:1)

23. Ağıllı olması:

... ağıllı davranacaq... (Yeremya, 23:5)

... (Mehdi), Süleymandan belə daha ağıllı olacaq... (Maimonides, Mişna Tora, Tövbə 9:2)

... Ağılda fövqəladə olan... (Mehdi) tərəfindən idarə olunacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

... (Mehdi) dövrü... yaxşılıq və ağılla hakim olacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

24. Allahın sevdiyi bir qulu olması:

(Mehdiyə)... sonsuza qədər sevgi göstərər. (2. Samuel, 22:51)

25. Allah qorxusu ilə dolu olması:

... Rəbb qorxusu onun üzərində olacaq. Rəbb qorxusu xoşuna gələcək... (Yeaya, 11:2-3)

Allahdan qorxan o adam kimidir?... (Məzmurlar, 25:12-14)

26. Allaha yaxın olması:

... Allaha yaxın olan... (Mehdi) tərəfindən idarə olunacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

27. Gözəl insan olması:

(Xalq Mehdini) bütün gözəlliyi ilə görəcək... (Yeşaya, 33:17)

Sən insanların ən gözəlisən... (Məzmurlar, 45:2)

28. Allahın nurunun üzərində olması:

Qalx, işıqlan, çünki işığın gəldi, və Rəbbin izzəti sənin üzərinə doğuldu... (Yeşaya: 60:1-2)

29. Hikmətli danışması:

... lütf saçılmış dodaqlarına... (Məzmurlar, 45:2)

30. İnsanları Allahın yoluna dəvət edib, öyrətməsi:

31. Allahın hökmləri üzərində dərin düşünməsi:

... zövqü Rəbbin şəriətindədir. Və gecə gündüz Onun şəriətini dərin dərin düşünər. (Məzmurlar, 1:2)

32. Heybət və görkəm sahibi olması:

... üzərinə cəlal qoydun... (Məzmurlar, 21:1-7)

33. Olduğu məkanın ehtişamlı olması:

... Qaldığı yer ehtişamlı olacaq. (Yeşaya, 11:10)

34. Təvazökar olması:

... O ədalətli qurtarıcı və təvazökardır... (Zəkəriyya, 9:9)

35. Allah rızasına görə hərəkət etməsi:

Və özüm üçün sadiq bir kahin (dini lider) çıxaracağam, o ürəyimdə və canımda olana görə edəcək... (1. Samuel, 2:35)

(Mehdi) çıxdığında... Allahın mübarizəsini davam etdirəcək... (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları 11:4)

O sənin doğruluğunu işıq kimi, haqqını günorta günəşi kimi ortalığa çıxarar. Sənin ədalətini nur kimi çölə çıxaracaq. (Məzmurlar, 37:6)

36. Zahirə görə deyil, Lədun elmiylə hökm edəcək:

... Gözüylə gördüyünə görə mühakimə etməyəcək, qulağıyla eşitdiyinə görə qərar verməyəcək. (Yeşaya, 11:3)

37. Şəfqət və mərhəmət sahibi olması:

... kömək istəyən yoxsulu, dayağı olmayan məzlumu o qurtarar. (Məzmurlar, 72:12)

Yoxsula, məzluma ağlayar, məzlumların canını qurtarar. (Məzmurlar, 72:13)

Təzyiqdən, zorbalıqdan azad edər onları, çünki onun gözündə onların qanı qiymətlidir. (Məzmurlar, 72:14)

Əzilmiş qamışı qırmayacaq, tüstüləyən fitili söndürməyəcək... (Yeşaya, 42:3)

38. Gözəl xasiyyətli olması:

Qışqırmayacaq və səsini yüksəltməyəcək və onu küçədə eşitdirməyəcək... (Yeşaya, 42:2)

Şiddətə yönəlmədiyi, ağzından hiyləli söz çıxmadığı halda... (Yeşaya, 53:9)

39. Cəsur olması:

Ey igid döyüşçü, tax qılıncını belinə, görkəminə, ucalığına bürün. (Məzmurlar, 45:3)

... Dünyada ədaləti təmin edənə qədər ümidini, cəsarətini itirməyəcək... (Yeşaya, 42:4)

40. Bərəkət verilmiş olması:

... dənizin bolluğu sənə çevriləcək, millətlərin zənginliyi sənə gələcək... qızıl və gümüş gətirəcəklər... (Yeşaya, 60:5-6)

O (Mehdi) Rəbbin qarşısında bir cücərti kimi, quraq yerdəki kök kimi böyüdü... (Yeşaya, 53:2)

41. Müjdə verən olması:

... O müjdələyici ki, sağlamlıq eşitdirir. Yaxşılıq müjdəsi gətirir, qurtuluş xəbəri verir... (Yeşaya, 52:7)

42. Allahın salam sifətinin təcəlli etməsi:

... Onun adı... Salamatlılıq Öndəri olacaq. (Yeşaya, 9:6)

... salamatlılığının böyüməsi sona çatmayacaq... (Yeşaya, 9:7)

43. İnsan surətində olması, insanoğlu ünvanını daşıması:

Gecənin birində insanoğluna bənzər birinin göyün buludlarıyla gəldiyini gördüm... (Daniel, 7:13)

... əgər o (Mehdi) (hazırkı dövrdə) yaşayanlardan çıxacaq isə, mənə (Haham Nahman) bənzər biri ola bilər; çünki belə yazılmışdır, onların zadəganları öz içlərindən çıxacaq və idarəçiləri öz aralarından gələcək... (Talmud, Sanhedrin 98b)

44. Möcüzə göstərmədən dünyaya hakim olması:

Bir kimsə... (Mehdinin) möcüzələr etməsi lazım olduğu, dünyaya yeni fövqəladəliklər gətirəcəyi, ölüləri dirildəcəyi və ya bənzər işlər edəcəyi fikrində olmamalı. Bu doğru deyil. (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları 12:3)

... (Mehdi) dövründə təbiətdəki nizamın hər hansı bir ünsürünün etibarsız olacağı və ya yaradılışda bir dəyişiklik olacağı düşünülməməlidir. Daha doğrusu dünya öz nizamında davam edəcək. (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları, 12:1)

(Mehdi) dövründə... dünyadakı həyatın və ya təbiət qanunlarının dəyişəcəyini düşünməyin. Dünya olduğu kimi davam edəcək... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

45. Bütün dünyada tanınması:

(Mehdi) böyük şöhrət qazanacaq və onun şanı, bütpərəst millətlər arasında Kral Süleymandan daha çox olacaq... (Maimonides, Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

46. Axır zamanda ortaya çıxması:

... (Mehdi) son jubiledə* gələcək... (Talmud, Sanhedrin 97b)

*Jubile: Yəhudi dinində əlli ildən bir və borularla elan edilən bir mərasim.

47. Birdən ortaya çıxması:

... (Mehdinin çıxışını hesablamaqla əlaqəli olaraq) onlara belə deyərdim:... Üç şey birdən ortaya çıxar. Məsih (Mehdi), tapılan bir əşya və bir əqrəb. (Talmud, Sanhedrin 97a)

... (Mehdi) unudulduğu bir anda gələcək. (Tamud, Sanhedrin 97a)

48. Allahın insanlara lütfü olması:

... (Mehdinin) xətri üçün. (Mehdinin) adı nədir? ... Onun adı Shiloh (göndərilmiş olan, Allahın hədiyyəsi)... Onun adı Yinnon (sonsuza qədər yaşayacaq olan)... Onun adı Haninah )inayət, lütf, Allah tərəfindən müqəddəs hesab edilmiş)... Onun adı Menahem (rahatlaşdırıcı, təsəlli edən)... Çünki Mənim ruhumu rahatlaşdıracaq olan Menahem (rahatlaşdırıcı)... Qətiyyətlə bizim ağrılarımıza dözdü və dərdlərimizi daşıdı... (Talmud, Sanhedrin 98b)

49. Əvvəllər dəyərinin bilinməməsi:

İnsanlar tərəfindən uzaqlaşdırıldı, tənha buraxıldı. Çətinliyə alışmış idi, xəstəliyi yaxından tanıdı. İnsanların üz çevirdiyi biri kimi tanındı, ona dəyər vermədik. (Yeşaya, 53:3)

50. Səbirli və təslimiyyətli olması:

O, təzyiqə məruz qalıb əziyyət çəksə də, ağzını açmadı... (Yeşaya, 53:7)

51. Camaatının əsas vəzifəsinin Allaha xidmət olması:

... sizə Rəbbin kahinləri (dini liderləri) deyiləcək; sizə Allahımızın xidmətçiləri deyiləcək... (Yeşaya, 61:6)

52. Camaatının imanda dərinləşməsi:

... sizə Rəbbin kahinləri (dini liderləri) deyiləcək... (Yeşaya, 61:6)

Musəvi Qaynaqlarında Mehdinin (ə.s.) Hakimiyyət Dövrü

2011-01-07T11:22:00.000-08:00

Musəvilərə görə Hz. Mehdinin gəlişindən sonrakı dövrdə, nifrət və müharibələr sona çatacaq; sülh və ədalət təsis ediləcək, sevgiyə əsaslanan bir sistem qurulacaqdır. Həmçinin Hz. Mehdi dövründə texnologiya çox inkişaf edəcək; şəhərlər gözəlləşəcək; yüksək yaşayış səviyyəsi olacaq; torpaqlar bərəkətli, su qaynaqları bol olacaq; zənginlik və bolluq olduğu üçün heç kim ehtiyaç içində qalmayacaq. Lakin insanlar əsas olaraq Allaha yaxınlaşmaq üçün səy göstərəcək və maddədən çox mənəviyyata önəm verəcəklər. Din əxlaqının hakimiyyətiylə anlaşmazlıqlar ortadan qalxacaq; insanlar hüzur və etibar içində yaşayacaq və dünya Allahın elmiylə dolacaqdır.

Musəvilərin “Olam Ha-ba” (Gözlənən Dünya) adlandırdıqları, Hz. Mehdinin hakimiyyət dövrünü izah edən ifadələr, Hz. Məhəmmədin (s.ə.s.) “Qızıləsr”i tərif edən hədisləriylə çox uyğundur. Musəvi qaynaqlarında olan bu təsvirlərdən bir qismi bu şəkildədir:

1. Sıxıntıların sona çatması:

... Hakim Rəbb bütün üzlərdən gözyaşların siləcək... (Yeşaya, 25:8)

O vaxt korların gözləri, karların qulaqları açılacaq; topallar maral kimi qaçacaq, dilsizlərin dili sevinclə açılacaq... (Yeşaya, 35:5-6)

... Onun hakimiyyətində... Ay işıldadığı müddətcə sağlamlıq artsın! (Məzmurlar, 72:7)

... salamatlıq bolluğunda ləzzət tapacaqlar. (Məzmurlar, 37:11)

... onlara yük olanı, bellərini döyən dəyənəyi, onlara əziyyət verənlərin çubuğunu parça parça edəcəksən... (Yeşaya, 9:4)

... Allah onlara qəlblərin bütün istəklərini verəcək. (Məzmurlar, 37:4)

Boş yerə iş görməyəcəklər... (Yeşaya, 65:23)

2. Su qaynaqlarının bollaşması:

Çılpaq təpələr üzərində çaylar, vadilərdə su qaynaqları axıdacağam. Çölü hovuza, quraq torpağı mənbəyə çevirəcəyəm... (Yeşaya, 41:18-19)

... çöldə sular fışqıracaq, çaylar axacaq. Qızğın qum hovuza, susuz torpaq mənbəyə dönəcək... (Yeşaya, 35:6-7)

... dərələrində su axacaq... (Yoel, 3:18)

3. Bolluq və bərəkət olması:

... o zaman çöl meyvə baxçasına, meyvə baxçası meşəyə dönəcək. (Yeşaya, 32:15)

... Buğdanı çoxaldacağam... ağacların meyvəsini, tarlaların məhsulunu çoxaldacağam. (Hezekiel, 36:29-30)

Çöl və quraq torpaq sevinəcək, çöl coşub çiyələk kimi çiçəklənəcək. Hər yer çiçəklənib sevinclə coşacaq, sevincini hayqıracaq... çaqqalların yatdığı yerlərdə, qamış və ot bitəcək. (Yeşaya, 35:1-2, 35:7)

Hər yaxşı olan şey bol olacaq və bütün incəlik və gözəlliklər çox rahat əldə olunacaq. (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları 12:5)

... Onun günlərində saleh çiçəklənsin və Ay yox olana qədər, salamatlıq bolluğu olsun. (Məzmurlar, 72:6-7)

... təpələrdən süd damlayacaq... (Yoel, 3:18)

... iki qat mülk qazanacaqsınız... (Yeşaya, 61:7)

Gün gəlir Rəbb deyir, “Cüt sürən oraqçıya, üzüm basdıran əkin əkənə çatacaq...” (Amos, 9:14)

4. Aclıq və qıtlığın sona çatması:

Artıq sizə qıtlıq göndərməyəcəyəm... (Hezekiel, 36:29-30)

... (Mehdi) dövründə qarınlarını doyurmaları qədərlərində təyin olunmuşdur... (Talmud, Sanhedrin 98b)

... tox qarına yatacaqlar... (Sefenya, 3:13)

... Yol boyu bəslənəcək, hər çılpaq təpədə otlaq tapacaqlar. Acmayacaq, susamayacaqlar... (Yeşaya, 49:9-10)

5. Meyvə bağçalarının bollaşması:

(Mehdinin gələcəyi) zamanda, bütün yabanı ağaclar meyvə verəcəklər. (Talmud, Kethuboth 112b)

... bağlar salacaqlar... və bağçalar düzəldib onların meyvəsini yeyəcəklər. (Amos, 9:14)

... o zaman səhra meyvə baxçasına... dönəcək. (Yeşaya, 32:15)

6. Ateist ideologiyaların yıxılması:

Rəbb ilə çəkişənlər parçalanacaqlar... (1. Samuel, 2:10)

Rəbb bütün dünyanın kralı olacaq. O gün tək Rəbb, tək Onun adı qalacaq... (Zəkəriyya, 14:9)

7. Allaha imanın bütün dünyada hakim olması:

... sular dənizi necə doldurursa, dünya da Rəbbin elmi ilə dolacaq... (Yeşaya, 11:9)

O dövrdə... Dünyanın tək məşğuliyyəti Allahı bilib tanımaq olacaq... (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları 12:5)

(Mehdinin) o günlərində məlumat, hikmət və həqiqət bütün dünyada artacaq, çünki belə deyilmişdir “Dünya Allahın məlumatı ilə dolacaq...” (Maimonides, Mişna Tora, Tövbə 9:2)

8. İnsanların Allahın ucalığını gərəyi kimi təqdir etməyə başlamaları:

(Mehdi)... Yaradıcılarını, insanlıq mərtəbəsində mümkün olan ən üst səviyyədə anlamaları mümkün olacaq... (Maimonides, Mişna Tora, Krallların Qanunları 12:5)

... İnsanlar Rəbbin ucalığını, Allahımızın görkəmini görəcək. (Yeşaya, 35:2)

O zaman Rəbbin ucalığı görünəcək, bütün insanlar birlikdə Onu görəcək... (Yeşaya, 40:5)

9. İnsanların Allah qorxusuyla Ona yönəlmələri:

... Son günlərdə qorxaraq Rəbbə və Onun yaxşılığına yönələcəklər. (Hoşea, 3:5)

Dünyanın dörd tərəfi xatırlayıb Rəbbə dönəcək, xalqların bütün nəsilləri Onun qarşısında əyiləcəklər. Çünki hakimiyyət Rəbbindir... (Məzmurlar, 22:27-28)

10. Allahın bir və tək ilah olaraq xatırlanması:

... o gün bir olan Rəbb ucaldılacaq. (Yeşaya, 2:17)

11. Allahın əmr və qadağalarına tabe olunması:

... Buyruqlarımı izləyəcək, qaydalarıma tabe olacaq, onları tətbiq edəcəklər. (Hezekiel, 37:23-24)

... tək ürəklə Rəbbə qulluq etmək üçün, hamısı Rəbbin adını çağırsınlar deyə, qövmlərə təmiz səs verəcəyəm. (Sefenya, 3:9)

12. İnsanların günahdan uzaq, iman təmizliyi ilə yaşamaları:

... günah işlədikləri yerlərdən qurtarıb təmizləyəcəyəm... (Hezekiel, 37:23-24)

Onları mənə qarşı işlədikləri bütün günahlardan təmizləyəcəyəm... (Yeremya, 33:8)

Xalqının hamısı doğru insanlar olacaq... (Yeşaya, 60:21)

Orada bir yol, bir baş yol olacaq,”Müqəddəs yol” deyə xatırlanacaq, murdar insanlar keçə bilməyəcək oradan. O yol xilas olmuş olanların yoludur. O yolda gedənlər, axmaq insanlar da olsa yoldan sapmayacaq. (Yeşaya, 35:8)

Salehlər yeri miras alar və onda əbədi olaraq qalarlar. (Məzmurlar, 37:29)

Utanc yerinə iki qat qürur tapacaqsınız. (Yeşaya, 61:7)

13. Yalan və saxtakarlığın sona çatması:

... (Mehdi dövründə xalq) haqsızlıq etməyəcək, yalan danışmayacaq, kimsəni aldatmayacaq... (Sefenya, 3:13)

... Saxta peyğəmbərləri də, çirkli ruhu da ölkədən uzaqlaşdıracağam. (Zəkəriyya, 13:2)

... onun günlərində düzgünlük inkişaf etsin... (Məzmurlar, 72:7)

14. Dünyaya ədalətin hakim olması:

O zaman ədalət səhraya qədər yayılacaq, düzgünlük meyvə baxçasında məskunlaşacaq... (Yeşaya, 32:16)

15. İdarəçilərin ədalətli olması:

... öndərlər ədalətlə idarə edəcək. Hər biri küləyə qarşı bir sığınacaq, fırtınaya qarşı bir sığınacaq, səhrada axar su, quraq yerdə kölgə salan böyük bir qaya kimi olacaq. (Yeşaya, 32:1-2)

16. Döyüşlərin sona çatması:

... Xalq xalqa qılınc qaldırmayacaq, müharibə üçün təhsil almayacaqlar artıq. (Yeşaya, 2:4; Mika, 4:3)

Müharibə avadanıqlarını Efrayimdən, atları Yeruşalimdən uzaqlaşdıracağam. Döyüş yayları qırılacaq... (Zəkəriyya, 9:10)

O dövrdə aclıq, ya da döyüş, həsəd, ya da düşmənlik olmayacaq... (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları 12:5)

17. Silahlanmanın sona çatması:

... silahları yanacaq. Kiçik böyük qalxanları, yayları, oxları, çubuqları, mizraqları alova atacaqlar... Yandırmaq üçün silahları istifadə edəcəklər... (Hezekiel, 39:9-10)

... İnsanlar qılınclarını çəkiclə döyüb şum dəmiri, mizraqlarını baxça bıçağı edəcəklər... (Yeşaya, 2:4; Mika, 4:3)

18. Şiddət və terorun sona çatması:

... kimsə zərər verməyəcək, yox etməyəcək... (Yeşaya, 11:9)

... qurdla quzu birlikdə otlayacaq, aslan mal kimi saman yeyəcək. İlanın yeməyi isə torpaq olacaq... (Yeşaya, 65:25)

19. Sülh və etibarlı mühit olması:

Hər kəs öz çardağının və əncir ağacının altında oturacaq. Kimsə kimsəni qorxutmayacaq... (Mika, 4:4)

... Doğruluğun məhsulu sağlamlığın nəticəsi, davamlı hüzur və etibarlılıq olacaq. (Yeşaya, 32:16-18)

Onun dövründə qurdla quzu bir yerdə yaşaycaq, bəbirlə oğlaq birlikdə yatacaq, buzov, gənc aslan və mal yan yana dayanacaq, onları kiçik bir uşaq otaracaq. İnəklə ayı birlikdə otlayacaq, balaları bir yerdə yatacaq... Əmzikdəki körpə kobra yuvası üzərində oynayacaq, süddən kəsilmiş uşaq əlini ilan yuvasına soxacaq... heç kimə zərər verməyəcək, yox etməyəcək... (Yeşaya, 11:6-9)

... onları qorxudan olmayacaq. (Sefenya, 3:13)

.... Onu hər yandan əhatə edən düşmənlərindən qurtarıb rahata qovuşduracağam... (1. Tarixlər, 22:9)

20. İnsanların xöşbəxt olması və sevinc içində yaşamaları:

... Üzlərində sonsuz sevinc olacaq. Sevinc onların olacaq, kədər və inilti bitəcək. (Yeşaya, 51:11)

... Orada coşqu və sevinc, təşəkkür və şənlənmək olacaq. (Yeşaya, 51:3)

Əkin biçənlərin sevindiyi, qənimət paylaşanların coşduğu kimi, onlar da sevinəcək sənin qarşında. (Yeşaya, 9:3)

... sevinciniz sonsuz olacaq. (Yeşaya, 61:7)

21. İnsanların hüzur və etibarlılıq mühitində yaşamaları:

... hüzur və təhlükəsizlik içində olacaq... (Yeremya, 30:10)

İnsanlar oraya yerləşib təhlükəsilzik içində yaşayacaq... (Zəkəriyya, 14:11)

... şəfa verəcək, bol sağlamlıq, təhlükəsizlik içində yaşamalarını təmin edəcəyəm. (Yeremya, 33:6)

22. Dolanışıq çətinliyi olmaması:

(Mehdi dövründə) insanların həyatlarını qazanmaları çox asan olacaq... (Maimonides Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

... Sevgisi səni yeniləyəcək... Görəcəksiniz, sizi yenidən mütərəqqi edəcək... (Səfana, 3:17, 20)

23. Təhlükə və narahatlığın qalmaması:

Aslan olmayacaq orada, yırtıcı heyvan o yola çıxmayacaq; orada olmayacaqlar... (Yeşaya, 35:9)

... kimsə onu qorxutmayacaq. (Yeremya, 30:10)

24. Yıxılan şəhərlərin abadlaşdırılması:

... xarab olan şəhərləri abadlaşdıracaqlar və onlarda yaşayacaqlar... (Amos, 9:14)

O zaman köhnə xarabalıqları yenidən tikəcəklər, çoxdan viranəyə dönmüş yerləri yenidən quracaq, dağılmış şəhərləri təmir edəcəklər. (Yeşaya, 61:4)

... əvvəlki rifahına qovuşduracaq, əvvəldən olduğu kimi bina edəcəyəm. (Yeremya, 33:7)

25. Qlobal istiləşməyə çarə tapılması:

... qovurucu isti və günəş vurmayacaq onları... (Yeşaya, 49:9-11)

26. Yol və körpülərin artması:

... Bütün dağlarımı yola çevirəcəyəm, əsas yollarım yüksəldiləcək. (Yeşaya, 49:9-11)

27. Qürurluların yerini təvazökarların alması:

... qürurlu, həyasız olanları uzaqlaşdıracağam aralarından... bir daha loğvalanmayacaqlar. (Səfana, 3:11)

Orada yalnız mənim adıma sığınan itaətli və təvazökarları saxlayacağam. (Səfana, 3:12)

İnsanların qüruru qırılacaq... (Yeşaya, 2:17)

28. İnsanların ürəklərinin imanla yumşalması:

(Mehdinin) o günlərində... “daş kimi qatılaşmış ürəklərinizi bədəninizdən söküb götürəcəyəm”. (Maimonides Mişna Tora, Tövbə 9:2)

29. Ağıl və hikimətin artması:

Düşüncəsizin ağlı hikmətə çatacaq... (Yeşaya, 32:4)

(Mehdi dövrü)... ağıllı adamların sayının artacağı bir dövr olacaq... (Maimonides Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

(Mehdi dövründə)... çox azla çox şey bacaracaqlar... (Maimonides Mişna Təfsiri, Sanhedrin 10:1)

30. Batini elmlərin öyrənilməsi:

O dövrdə... batini həqiqətləri qavrayacaqlar və qavradıqları qədəri ilə Yaradıcının ağlını idrak edəcəklər. Çünki belə yazılmışdır: “Çünki dünya da, suyun dənizi örtməsi kimi Allahın elmiylə dolacaq...” (Maimonides Mişna Tora, Kralların Qanunları 12:5)

31. Dəyər mühakimələrinin düzəlməsi:

Artıq axmağa soylu, alçağa hörmətli deyilməyəcək. (Yeşaya, 32:5)

32. Şirk qoşmadan iman edilməsi:

“O gün ölkədən bütlərin adlarını qaldıracağam, bir daha xatırlanmayacaqlar” deyir hər şeyə hakim Rəbb... (Zəkəriyya, 13:2)

Artıq bütləri ilə, iyrənc tətbiqləri ilə, üsyanlarıyla özlərini çirkləndirməyəcəklər... (Hezekiel, 37:23)

33. Tövratın əvvəlki halına çevrilməsi:

... Onun (Mehdinin) dövründə (Tövratın) bütün qanunları əvvəldən olduğu kimi köhnə halına gətiriləcək... (Maimonides, Mişna Tora, Kralların Qanunları 11:4)

İncildə Mehdiyə (ə.s.) İşarələr

2010-11-29T14:03:00.000-08:00

İncildə axır zaman və Hz. İsanın ikinci gəlişi ilə əlaqədar, çox sayda şərhə rast gəlmək mümkündür. Müasir İncilin bəzi hissələri pozulmuş olsa da, Quran ayələri və Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in hədislərinə uyğun qisimlərində, Hz. İsanın gəlişindən əvvəl və sonra baş verəcək təbiət hadisələri, ictimai hadisələr izah edilir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in bildirdiyi kimi Hz. İsa, dünyadakı dinsizliyi təmsil edən Dəccal ilə çox böyük bir mübarizə aparıb, onu məğlub edəcək və dünyada din əxlaqının tam olaraq hakim olduğu, müqəddəs bir dövrün başlamasını təmin edəcək.

Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in hədislərinə görə Hz. Mehdi, Hz. İsa ilə görüşəcək, ikisi birlikdə namaz qılacaqlar. Bir rəvayətdə isə, Hz. Mehdinin Hz. İsanı tanıyıb xalqa təqdim edəcəyi nəql edilmişdir. Hz. Mehdi və Hz. İsa müəyyən bir dövr dünyada birlikdə hökm edəcəklər və Dəccali fikir sistemini də birlikdə ortadan qaldıracaqlar. (Ən doğrusunu Allah bilir)

Hz. İsa ilə Hz. Mehdi eyni dövrdə -axır zamanda- birlikdə olacaqları üçün, eynilə qiyamət əlamətləri və Mehdi (ə.s.)ın çıxış əlamətləri kimi, Hz. İsanın dünyaya ikinci dəfə gəlişini xəbər verən əlamətlər də ortaqdır. Eyni dövrü təsvir edən bu izahatlar, həm Hz. Mehdinin ,həm də Hz. İsanın ikinci gəlişinin işarələridir. İncildə yer alan xəbərlərin doğruluğundan qəti olaraq əmin ola bilməsək də, Quran ayələri və Peyğəmbərimiz (s.ə.s.)in səhih hədisləri ilə son dərəcə diqqət çəkicidir.

Bu bənzərliklər nəzərə alındıqda, İncilə görə də, axır zaman təriflərinin demək olar ki, hamısının, bir-bir sıra ilə hazırkı dövrdə ortaya çıxdığını görürük. Beləliklə yaşadığımız zamanın, Hz. Mehdinin çıxması gözlənilən dövr olduğunu, başda İslami qaynaqlara görə olduğu kimi, Tövrat və İncilə əsaslanaraq da söyləmək mümkündür.